ابو الخطاب با سوء استفاده از نام ائمه ( ع ) و غلوّ دربارهء آنان و ادعاى وصايت و نبوّت خود و نيز رواج بىبندوبارى و اباحىگرى سعى در جذب نيرو داشت و سرانجام در سال 138 هجرى در حالى كه بيش از هفتاد يار نداشت ، قيام خود را در مسجد كوفه علنى كرد . اما به سرعت به دست عيسى بن موسى فرماندار عباسى كوفه قتل‌عام شدند . « 1 » ابو الخطاب به واسطهء عقايد غلوآميز خود بارها از سوى امام صادق ( ع ) و امامان ديگر مورد لعن و نفرين قرار گرفت و از او با عنوان كافر ، فاسق و مشرك ياد مىشود . « 2 » غلوّ از زمان امام كاظم ( ع ) تا غيبت صغرا اين دوره را مىتوان دورهء « خرده غاليان » ناميد ؛ زيرا غاليان اين دوره يا خود را پيرو فرقه‌هاى پيشين مىدانستند و يا آنكه در صورت تشكيل فرقه ، چندان اهميّتى نداشتند . از مشهورترين غاليان دوران امام كاظم ( ع ) ، مىتوان از محمد بن بشير اسدى نام برد كه در آغاز از اصحاب امام كاظم ( ع ) بود و سپس شروع به بستن دروغ بر آن حضرت ( ع ) كرد « 3 » و پس از وفات امام ( ع ) قائل به زنده بودن و مهدويت و غيبت آن حضرت ( ع ) شد و خود را جانشين وى در دورهء غيبت خواند . « 4 » او سپس امام ( ع ) را خدا دانسته ، خود را پيامبر او معرفى كرد . اعتقاد به تناسخ ، عدم وجوب واجبات شرعى غير از نماز و روزه ، حليّت ازدواج با محارم و پسران ، اعتقاد به اشتراك در اموال و زنان ، از جمله عقايدى است كه به اين فرقه منسوب شده است . « 5 » امام كاظم ( ع ) بارها او را لعن و نفرين كرد و سرانجام با نفرين امام ( ع ) به هلاكت رسيد . « 6 » از غاليان زمان امام رضا ( ع ) مىتوان از يونس بن ظبيان نام برد كه خود را پيرو ابو الخطاب مىدانست و هنگامى كه زينب دختر ابو الخطاب از دنيا رفت ، بر سر قبر او حاضر شد و گفت :

--> ( 1 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 225 ؛ تاريخ شيعه ، ص 192 . ( 2 ) . معجم رجال الحديث ، ج 14 ، ص 245 . براى اطلاع بيشتر از شخصيت و عقايد او مراجعه شود به : دائرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 5 ، ص 432 - 435 . ( 3 ) . التحرير الطاووسى ، ص 524 . ( 4 ) . المقالات و الفرق ، ص 83 ؛ اختيار معرفة الرجال ، ص 298 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 15 ، ص 128 . ( 5 ) . المقالات و الفرق ، ص 92 ؛ فرق الشيعة ، ص 93 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 15 ، ص 128 و 129 . ( 6 ) . معجم رجال الحديث ، ج 15 ، ص 131 و 132 .