حسن الحسيني النجفي القوچاني ( آقا نجفى قوچانى )
7
شرح دعاى صباح ( فارسى )
باز مىشناسند ، در حالى كه نوع مدارك و اسناد حديث يا دعا محطّ نظر است و چون نشانههايى را كه حقايق علمى و وجودى عالم تطبيق مىكند ، از سياق حديث و دعا درك مىكنند ، گويى صورت كشف بر درّاكه آنان غلبه يافته كه با آشنايى كامل و بينشى كه به طرز فرمايشات پيشوايان دين دارند ، با پذيرشى هر چه بيشتر آن را به جان و دل مورد قبول قرار مىدهد ، كما اينكه اگر به عدم تناسبى از نظر ادبيات عربى در حروف ، كلمات ، جمله و معانى و سند برخورند و يا از نظر علمى و گفتار شناسى قانع نشوند ، حتما باز مىايستند تا صحيح را از نا صحيح باز يابند . اينك چون مختصر دقّتى در مضامين دعاى صباح شود ، موج عظيمى از خداشناسى با آواى دلنشينى از فروتنى ، خضوع و خشوع و خشيت و دقايق و لطايفى از توحيد نسبت به حضرت احديّت و همچنين عرض حاجت و اظهار كوچكى به پيشگاه خداوند متعال به خوبى از آن نمايان است و دانشهاى متنوّع زمينى ، آسمانى ، فضايى ، دريايى ، آفاق و انفسى و ريزهكاريهاى اخلاقى محتواى آن را تشكيل مىدهد كه مضامينش همچون انوارى درخشان حاكى از گفتار امام معصوم است . . . » . شروح دعاى صباح علاّمهء فقيد حاج آغا بزرگ تهرانى در كتاب ارزشمند « الذّريعه » ، جلد 13 ، صفحهء 256 - 252 از شروح فارسى و عربى به صورت منظوم و منثور ، 23 مورد را نام مىبرد : 1 - « شرح منظوم فارسى از مولى أبو الوفاء به نام « مفتاح الفلاح و مصباح النّجاح » كه براى نوّاب افراسياب بيك ، تأليف كرده است ، با اين بيت شروع مىشود : حمد حق لازم بود هر صبح و شام * از سر صدق و صفا بر خاصّ و عام 2 - شرح منظوم فارسى از مولى احمد بن سيف الدّين استرآبادى كه با اين بيت آغاز مىشود : ديباچهء گفتار همان به كه نهد كس * بر نام خداوند تعالى و تقدّس متأسّفانه بيش از اين دربارهء اين شرح و نام آن چيزى ننوشتهاند ، قابل ذكر است كه صاحب الذّريعه ، احتمال مىدهد كه شارح نوادهء ملاّ محمّد جعفر شريعتمدار استرآبادى باشد .