97 [ إرجع إلى اللّه ، انّ الغاية اللّه ] إرجع إلى اللّه ، انّ الغاية اللّه * فلا إله - إذا بالغت - إلّا هو و إنّه لمع الخلق الّذين لهم * فى الميم و العين و التّقديس معناه معناه فى شفتى ، من حلّ منعقدا * عن التّهجّى الى خلق له فاهوا فإن تشكّ ، فدبّر قول صاحبكم * حتّى يقول بنفى الشّكّ هذا هو فالميم يفتح أعلاه و أسفله * و العين يفتح أقصاه و أدناه منابع ديوان الحلاج ، ص 101 ، به نقل از نسخهء خطى قازان ، ص 51 . نسخه خطى لندن ، ص 339 . نسخهء خطى سليمانيه ، ص 13 . نسخهء خطى تيمور ، ص 40 . اخبار الحلاج ، صص 2 - 71 . نسخهء ( ك ) ، ص 91 . لغات الميم و العين : از حروف الفبا . التهجّى : حروف از الف تا يا . شفة : لب ، لبه ، كناره ، حاشيه ، در اينجا به معناى لب و دهان است . تحقيق ابراهيم بن سمعان گويد : حلاج را در مسجد منصور ديدم . دو دينار با خود داشتم تا در غير راه اطاعت خدا آن را به كار گيرم . در اين هنگام فقيرى آمد و از من چيزى خواست حلاج گفت : « اى ابراهيم ، آنچه با خوددارى به او بده . » من متحير شدم . حلاج گفت : « متحير مشو ، صدقه آن دو دينار بهتر است از صرف آن در راهى كه مىخواهى . » گفتم : « اى شيخ اين را از كجا يافتى ؟ » گفت : « هر دلى كه از غير خدا خالى باشد ، غيب را مىبيند و از رازها آگاهى مىيابد . » گفتم : « اى شيخ مرا اندرزى حكيمانه فرما . » گفت : « كسى كه خدا را از ميم و عين ( مع ؛ با ) بخواهد ، مىيابد و آنكه او را در حرف ميان دو حرف « الف » و « نون » ( حرف يا در أين ؛ كجا ) بخواهد ، هرگز نيابد . خداوند از مبهمات و پندارها پاك و منزه ، و از افكار پراكنده برتر است . » آنگاه چنين سرود . ( اربعة نصوص ، ص 184 ، ترجمه قاسم ميرآخورى )