حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )

176

مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )

خويش او را تغذيه مىكند و او را از شراب گوارا سيراب مىكند ( انسان ، آيه 21 ) آنان نيرومندترين افرادى هستند كه به شراب و طعام نيازى ندارند و هرگز نمىميرند . 131 . إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا « 1 » ابن فارس دربارهء اين آيه از حسين نقل مىكند كه گفت امانت را بر همهء موجودات و جمادات عرضه داشت ، از پذيرش آن سر باز زدند و ترسيدند و گريختند و پنداشتند كه امانت را بايد با نفس‌هايشان بردارند . به آدم ( ع ) عرضه داشت و او امانت را با قلب برداشت و نه با نفس . آدم گفت من مىپذيرم . چون قلب محل رؤيت حق و آگاهى اوست . چون توانايى آن را يافت ، امانت را بر دوش كشيد . چون امانت را پذيرفت و پروردگار اطلاع يافت ، بر او تجلى كرد . كوهها طاقت آن را نداشتند ولى قلب‌ها طاقت آن را داشتند . 132 . در ادامه اين آيه مىگويد : بر دوش قلب بار نهادى ، آنچه بدن نتواند كشيد و قلب برمىدارد آنچه تن آدمى نتواند اى كاش نزديكتر بودم از كسى كه به تو پناه مىبرد اى كاش چشمى بودم تا ببينم تو را يا گوشى شنوا بودم . سوره فاطر ( ملايكه ) 133 . يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ « 2 » حسين گويد : مقدار نيازمندى بنده به خداوند ، نسبت غناءاش به خداوند را مىرساند . هرچه بر فقر و نيازمندى او بيفزايد ، بر غنا او افزوده است .

--> ( 1 ) . همان ، آيه 72 ؛ ما اين امانت را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه داشتيم . از تحمل آن سر باز زدند و از آن ترسيدند . انسان آن امانت بر دوش گرفت ، كه او ستمكار و نادان بود . ( 2 ) . فاطر ، آيه 15 ؛ اى مردم ، همهء شما به خدا نيازمنديد . اوست بىنياز و ستودنى .