محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1500

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

غين معجمه و فتح نون ] گلگونه باشد كه آن را غنجار و گلغونه نيز گويند . مثال اول شهيد فرمايد : بيت آن بناگوش كز صفا گوئى * بركشيدست والغونه بسيم ويشه - به وزن و معنى بيشه كه به عربى عرين گويند . ورده - [ به وزن پرده ] برج كبوتران باشد [ 1 ] مثالش شمس فخرى گويد : بيت همام آسا سعود آسمان را * فراز قصر قدرش ورده باشد واشامه - بمعنى همان باشامه مرقوم . مثالش فخر گرگانى گويد : شعر وزان پس داد ويرا نامهء ويس * همان پيرايه و واشامهء ويس و وشامه نيز گويند - بحذف الف - [ 2 ] مثالش هم او گويد [ 3 ] : شعر « 1 » وشامه‌اش ديد جايى « 2 » اوفتاده * دگر جا كفش زرينش نهاده وزيده « 3 » - باد و نسيم جسته باشد و نيز [ 4 ] . مثالش حكيم انورى گويد : بيت دندان خزان كند بر آن شاخ كه يروى * يك بار نسيمى ز وصال تو وزيده . ويژه - [ بكسر واو و فتح زاى فارسى ] خالص و بىعيب و بىآميزش باشد . مثالش مسعود سعد گويد : بيت ويژه مىكهنه كش گشت چو گيتى جوان * دل چو سبك شد ز عشق در ده رطل گران و بمعنى خاص نيز آمده [ 5 ] . مثالش حكيم فردوسى گويد :

--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : جاهى . ( 3 ) - اين لغت و شرح آن از « غ » است . ( 1 ) مطلق برج را گويند عموما و برج كبوتر را گويند خصوصا ( برهان ) . ( 2 ) برهان اين صورت را ندارد . ( 3 ) يعنى : فخر گرگانى . ( 4 ) برهان ندارد . ( 5 ) ويژ ( برهان ) .