محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1476
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
وايا - بمعنى حاجت باشد [ 1 ] . مثالش شهاب الدين فرمايد : بيت گاه و بيگاه راعى جودت * زايران را « 1 » روا كند وايا و امير خسرو گويد : شعر « 2 » ملك را ز حرزى كه وايا بود * نكوتر دعاى « 3 » رعايا بود ورنا - همان برناى مرقوم [ 2 ] . ويرا - [ به وزن زيرا ] بمعنى يادگيرنده و صاحب حافظه باشد [ 3 ] . مثالش ابو العباس فرمايد : بيت يكى مرد ويرا ببايد نخست * كه گويد نيوشيدهها را درست وكانا - [ به وزن همانا ] بمعنى پارهء از خوشهء خرما باشد ، كذا فى المؤيد [ 4 ] . مع الباء وريب - [ بضم واو ] كج و محرف « 4 » باشد [ 5 ] . مثالش ابو شكور گويد : بيت توانى برو كار بستن فريب * كه دانا همه راست بيند و ريب « 5 » و از ثقات استماع افتاد كه و ريب عربيست * مع التاء و هشت - [ به وزن وحشت ] و - به وزن بهشت نيز آمده - چهارم روز از فورديان كه فوردجان نيز گويند و بتازى خمسهء مسترقه خوانند [ 6 ] . و بجاى - هاء خاى معجمه - [ 7 ] نيز به نظر رسيده . ورغست - به وزن و معنى همان برغست - - مرقوم در فصل باء - - . مثالش حكيم سوزنى گويد :
--> ( 1 ) - « س » : زايرا را . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - بجز « ك » : دعايى . ( 4 ) - « س » : معرف . ( 5 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 1 ) و مراد مقصد و بمعنى ضرورى و گشاده هم هست ( برهان ) . ( 2 ) و معنى خوب و نيك هم دارد . ( برهان ) . ( 3 ) و آموزنده ( برهان ) . ( 4 ) آيا مصحف كاناز نيست ؟ ( 5 ) اريب قيقاچ ( تركى ) ( برهان ) . ( 6 ) اصل كلمه « و هشت وشت » است و آن نيز پنجم روز از خمسهء مسترقه است نه چهارم ( از حاشيهء برهان ) . ( 7 ) يعنى : وخشت .