محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1447

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

نشاختن - يعنى نشاندن [ 1 ] . نغوشاكيدن - بمعنى « 1 » از كيش بكيش شدن باشد . ناخن پريان - همان ناخنخوش مرقوم . مثالش حكيم دوائى گويد : بيت اين كرم بين كه از دلت خفقان * برد خالق به ناخن پريان نشناختيدن - [ بفتح نون و دال و سكون خاى معجمه و كسر تاى قرشت ] همان نشاختن مرقوم [ 2 ] . نشكنجيدن - بمعنى شكنج گرفتن باشد . نويدن - [ به وزن دويدن ] زارى كردن و ناليدن باشد كذا فى المؤيد و بمعنى لرزيدن و جنبيدن نيز آمده . مع الواو نيو - [ به وزن ديو ] دلير و مردانه باشد [ 3 ] . مثالش شمس فخرى گويد : شعر كريم و كامل و صافى ضميرست * شجاع و صفدر و كين‌توز و نيوست نيرو - قوت باشد [ 4 ] شيخ سعدى گويد « 2 » : شعر « 2 » بگفتا فراتر مجالم نماند * بماندم كه نيروى بالم نماند ناو - يعنى جويك پشت [ 5 ] . و نيز آنچه گندم بدان دول در آسيا رود مثالش به اين معنى حكيم سنائى گويد : بيت از براى دو سير روغن گاو * معده چون آسيا گلو چون ناو

--> ( 1 ) - « س » « ك » : يعنى . ( متن از « الف » است ) . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 1 ) در برهان معنى تعيين كردن نيز دارد . ( 2 ) يعنى : نشاندن ( اما برهان ندارد و شايد : صحيح كلمه : نشاخيدن باشد ) . ( 3 ) در برهان معنى ناودان ( ممال ناو . حاشيهء برهان ) و بكسر اول و ضم ثانى معنى راست ، مقابل كج دارد . ( 4 ) در برهان معنى تقدير هم دارد ( دساتيرى است . حاشيهء برهان ) . ( 5 ) ميان پشت آدمى و سرين اسب فربه و دانهء گندم و هستهء خرما . ( برهان ) .