محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1442
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
نيسان - در نسخهء وفائى ماه هفتم بود از سال روميان و در نسخهء ميرزا مدت ماندن آفتاب باشد در حمل و در سامى فى الاسامى ماه دوم از سه ماه بهار باشد به زبان سريانى [ 1 ] . مثالش گلشن راز : بيت شنيدستم كه اندر ماه نيسان * صدف بالا رود از بحر عمان نوداران - [ بفتح نون با دال و راى مهملتين ] بمعنى شاگردانه باشد [ 2 ] . و نودارانه نيز گويند . نافرمان - يعنى عاصى . و ديگر نام گلى است كه آن را زبان بقفا « 1 » نيز گويند [ 3 ] . مثالش شاعر گويد : شعر « 2 » شد ز فرمان خداوند جهان * سوسنى پوش « 3 » گل « 4 » نافرمان ناانبان - نام سازيست معروف . مثالش خواجه افضل كاشانى گويد : شعر « 2 » آنها كه مقيم حضرت جانانند * يادش بكنند و بر زبان كم رانند « 5 » آنان كه مثال ناى ناانبانند * دورند ازو از آن ببانگش خوانند ناى انبان نيز گويند « 6 » - باضافهء ياء [ 4 ] - چنان كه « 7 » اخسيكتى گويد : شعر « 2 » به پيش باربد طبعى كه راه ارغنون سازد * زياده رونقى نبود نواى « 8 » ناى انبانرا نانيوشان - * [ بفتح نون دوم و ضم ياى حطى باشين معجمه ] در نسخهء حسين وفائى بمعنى ناگهان باشد . مثالش مسعود سعد گويد : شعر « 2 » ناگهانم دى خيال روى او آمد به چشم * نانيوشان دوش نوش وصل او آمد به گوش
--> ( 1 ) - « س » : به قضا . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - « ك » « غ » : پوست . ( 4 ) - بجز « غ » و « ك » : گلى . ( 5 ) - بجز « غ » و « ك » : دانند . ( 6 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 7 ) - اصل : چنانچه . ( 8 ) - « س » : نوائى . ( 1 ) در برهان بمعنى بىمانند هم هست چسان بمعنى شبه و مانند باشد . ( 2 ) ميلاويه . ( 3 ) برهان ندارد . ( 4 ) نىانبان ( برهان ) .