محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1419
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
نسپاس - [ بفتح نون ] مختصر ناسپاس باشد [ 1 ] . مثالش حكيم فردوسى فرمايد : شعر « 1 » بدين بخششت كرد بايد پسند * مكن جانت « 2 » نسپاس و دل را نژند * نلكس - [ بكسر نون و كاف و سكون لام ] سر ديوار باشد كه آن را نالكس نيز گويند و بلكس نيز به اين معنى است - - و در باب باء گذشت - - . نبس - [ به وزن نفس ] بمعنى دخترزاده باشد كه نبسه نيز گويند كذا فى الفرهنگ مثالش اين بيت امير خسرو آورده كه در مدح شاه شهدا گفته : شعر « 1 » صفت ذات او همين نه بسست * كه رسول خداى را نبس است مع الشين ناغوش - [ بضم غين معجمه ] همان باغوش - - كه در باب باء گذشت - - يعنى سر به آب بردن و غوطه خوردى . مثالش استاد لبيبى فرمايد : بيت گرد گرداب مگرد اى كه ندانى تو شنا * كه شوى غرقه چو ناگاهى ناغوش خورى نكوهش - [ بفتح نون و ضم كاف تازى و كسر هاء ] ندامت و سرزنش باشد [ 2 ] . مثالش ابو شكور فرمايد : شعر « 1 » اگر روزى از تو پژوهش كنند * همه مردمانت نكوهش كنند نوش - در نسخهء ميرزا بمعنى پازهر آمده . مثالش مولانا جامى گويد : شعر « 1 » چو كسب علم كردى در عمل كوش * كه علم بىعمل زهريست بىنوش و شمس فخرى گويد عسل است و گفته :
--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : جانب . ( 1 ) برهان ندارد . ( 2 ) و معنى عيب گفتن و مذمت كردن نيز در برهان دارد .