مشكوله - [ بشين معجمه و لام . به وزن محبوبه ] مشك كوچك باشد و آن را مشكيزه نيز گويند - به زاى معجمه ، به وزن رنجيده - « 1 » و آن را مشكچه و مشكيچه نيز گويند . و هر دو - بكسر ميم - گليست كه نسرين نيز گويند . * [ 1 ] . مهر گياه - گياهى كه با هر كه باشد ميان خلق محبوب باشد كذا فى المؤيد [ 2 ] و در زفانگويا گياهى است كه برگ آن مقابل آفتاب باشد هر طرف كه آفتاب رود . مثال معنى اول كمال خجندى : بيت خط چو دميد بر لبت مهر دلم زياده شد * نام خطت از آن زمان مهر گياه كرده‌ام ماه - معروف [ 3 ] و نام روز دوازدهم از ماه فارسيان نيز باشد . مثال هر دو معنى مسعود سعد گويد : شعر « 2 » ماه روز اى به روى خوب چو ماه * بادهء لعل مشكبوى بخواه و بمعنى ايام رؤيت هلال تا هلال ديگر نيز آيد . مثالش « 3 » سيد حسن غزنوى گويد : بيت شاها نعال خنگ تو هر ماه ماه باد * اقبال را بپيش تو صد راه راه باد و در فرهنگ نام فرشته‌اى نيز باشد كه بر قمر موكلست و تدبير مصالح روز ماه به دو متعلقست و بمعنى مملكت و بلد نيز آورده . و نام مملكتى مشتمل بر همدان و نهاوند و دينور و توابع آن نيز باشد چنان كه « 4 » فخر الدين گرگانى گويد : شعر « 2 » كه سبزست از بهاران كشور ماه * همى تا بد ز خاكش زهره و ماه

--> ( 1 ) - تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 2 ) - « س » ندارد . ( 3 ) - « س » : مثال . ( 4 ) - اصل : چنانچه . ( 1 ) دو صورت و معنى اخير در برهان نيست . ( 2 ) بعضى گويند گياهى باشد شبيه به آدمى و عربان يبروح الصنم خوانند ( از برهان ) . ( 3 ) قمر . نير اصغر ، سيارهء زمين . قرص كروى آسمانى كه بدور كرهء زمين گردد و از خورشيد نور گيرد . و نيز مدت يك بار حركت ماه بدور زمين و ديدن هلالى است تا هلالى و يك حصه از دوازده حصهء سال باشد و عربان شهر گويند و آن‌گاه سى روز و گاه بيست و نه روز باشد . ( برهان ) . و در برهان كنايه از معشوق نيز هست .