محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )

1274

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )

بيت بهرام ننگرد ببراهام چونكه چشم * بر خان و خوان لنبك سقا برافكند و در فرهنگ - بكسر لام و ضم با - به اين معنى آورده و - بضم لام - بمعنى فربه گفته [ 1 ] . لورك - [ بضم لام و فتح راى مهمله ] كمان ندافى باشد [ 2 ] . لوك - نوعى از شتران باشد و به زبان اهل سيستان عشقه را گويند و آن چيزيست كه بر درخت پيچد و خشك كند و آن را نويج و پيچه و غساك نيز گويند [ 3 ] . مثال معنى اول را خواجوى كرمانى گويد : شعر « 1 » روى همچو لوكان سر اندر هوا * كف از لب فشانان همى تا كجا و بمعنى آنكه به زانو و دست رود نيز به نظر رسيده و مثالش مولوى مثنوى گفته : شعر « 1 » جفته « 2 » شكل و لنگ و لوك و بىادب * سوى او مىغيژ و « 1 » او را مىطلب و در فرهنگ بمعنى حقير و زبون آورده و همين بيت مرقوم را شاهد آورده [ 4 ] . ليوك - [ بواو . به وزن زيرك ] امرد ضخيم باشد [ 5 ] . لورانك - [ بضم لام و فتح نون ] همان لورآور مرقوم [ 6 ] و لولانك نيز آمده - كه بجاى راء لام باشد - . لاوك - [ بفتح واو ] همان لاك مرقوم بمعنى دوم كه تغار « 3 » و ظرف چوبين باشد [ 7 ] مثالش شاعر گويد [ 8 ] : شعر « 1 » چون تو ترتيب نان و خوان سازى * مه گروهه سپهر لاوك باد لكلك - [ بفتح لامين ] سخنان ياوه و

--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - « س » : حفته . ( در مثنوى : چفته ) . ( 3 ) - « س » : طغار . ( 1 ) لنبر . ( 2 ) و نوعى از تير پيكان‌دار هم هست ( برهان ) . ( 3 ) داردوست . مهربانك . عشق پيچان . لبلاب . ( 4 ) در برهان معنى دوغى كه كردان بجوشانند تا قروت شود نيز دارد . ( 5 ) لك‌وپك . ( 6 ) بمعنى دبهء روغن ( برهان ) . ( 7 ) در برهان معنى لواش نيز دارد . ( 8 ) اين شاعر شرف شفروه است ( لغت‌نامهء دهخدا ) .