محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1235
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
بيت « 1 » بقاى جانش باد و دو چشم حاسد او * برون كشيده ز سر همچو پنبه از گوزه گديه - بمعنى گدائى باشد [ 1 ] . مثالش حكيم انورى گويد : بيت بدين لطيفه كه گفتم گمان گديه مبر * به بنده ، گرچه گدائى شريعت شعر است گنجاره و گنجره - [ هر دو بفتح گاف ] همان گنجار مرقوم كه غنجار نيز گويند يعنى گلگونه . كذا فى الفرهنگ [ 2 ] . گجه « 2 » - همان گيج مرقوم بمعنى سرگشته و پريشانمغز . گوينده - قائل . و زبان را نيز گويند . مثال معنى دوم حكيم فردوسى گويد : بيت « 1 » اگر شاه فرمان دهد بنده را * كه بگشايم از بند گوينده را گيره - [ به وزن ريزه ] سبد خرد باشد [ 3 ] . گوشانه - دو معنى دارد : اول بمعنى گوشه باشد حكيم نزارى گويد : شعر « 3 » هنوزم عشق مىدارد ز نكبت در پناه ارچه * خرد بر من برون آرد ز هر گوشانه غوغائى و هم او [ 4 ] گويد : بيت دابة الارض از جهان بر هم زنم شايد كه ما * چون نزارى حاليا ساكن درين گوشانهايم دوم بمعنى كمينگاه باشد هم او [ 4 ] فرمايد : بيت دلاور چارصد مرد گزين داشت * بچل گوشانه ده ده در كمين داشت گروهه - [ بكسر گاف و فتح راء و هاء ] آنچه زنان مانند بيضه بر دوك ريسند و آن را دكجى نيز گويند و به عربى نصيله گويند - بنون و صاد مهمله . به وزن وسيله - كذا فى السامى . و - بضم گاف و راء - نيز به نظر رسيده . مثالش حكيم سوزنى گويد :
--> ( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - اين لغت و شرح آن از « ن » است . ( 3 ) - كلمه از « ن » است . ( 1 ) در برهان معنى گدا نيز دارد . ( 2 ) غنجاره . غازه . گلغونه . غنجره . گلاگونه . ( 3 ) و انبر مانند چيزى كه آلت گرفتن است . ( 4 ) يعنى : نزارى .