محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
1141
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
بيت 1 يكى را خانهء شادى كشفته * يكى را باغ پيروزى شكفته وبمعنى گشودهء نيز آمده ( 1 ) . مثال اين معنى خلاق المعانى گويد : بيت دل بر گرفته ام ز بد و نيك روزگار * تا پرده هاى راز فلك بر كشفته ام و در فرهنگ بمعنى معدوم و نابود شده نيز باشد . كاخه - [ بفتح خاى معجمه ] باران باشد ( 2 ) و در لسان الشعراء بمعنى يرقان نيز آمده . كارتنه - عنكبوت باشد ( 3 ) وشنبليله را نيز گويند كه آن را به عربى حلبه خوانند بضم حاء وسكون لام وفتح باى موحده . مثال معنى اول سراج الدين راجى گويد : شعر زدام كارتنه چون مگس فرار كند * قضاى روزى اوبسته راه پروازش كاژيره - [ بكسر زاى فارسى و فتح راى مهمله ] دانهء بود كه به عربى احريض 1 2 گويند در نسخهء ميرزا و مراد از آن كافيشه است اما در سامى فى الاسامى گل كافيشه باشد و اين معنى اصحست ( 4 ) . مثال معنى اول شاعر گويد : بيت جور فلك بين كه بسعى تمام * روغن كاژيره كند صبح وشام وكاجيره نيز به نظر رسيده . مثال معنى دوم خلاق المعانى گويد : شعر اشكم كه زخون برنگ كا ? ژيره شدست * وزرفتن آن درچشم من خيره شدست از ديدهء بيچاره نمى بايد ديد * كاين آب زسرچشمهء دل تيره شده ست كاسكينه - مرغيست كه مانند هدهد تاجدارست و سبز رنگ بسرخى آميخته واو را سبزك 2 نيز گويند و به عربى او را شقراق گويند . كاغنه - [ بكسر غين وفتح نون ] در نسخهء ميرزامرغى باشد كه بشب پردو اورا عروسك نيز گويند اما در سامى فى الاساس گويد كرمى است سياه و سرخ وزهردار باشد و كاغنو نيز گويند . و در شرفنامه بهر دو معنى آمده اما
--> 1 - كلمه از " ك " است . 2 - بجز " غ " : سپرك . ( 1 ) اين معنى در برهان نيست اما بمعنى سوخته دارد . ( 2 ) = كاخ . ( 3 ) = كارتنك . ( 4 ) = عصفر ومعصفر .