محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )
544
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى )
از بيمارى در امعاء مانده باشد . و در فرهنگ [ بضم دال ] مرضى است كه مانند گرهى در درون شكم بهم رسد و در تحفة السعاده [ بفتح دال ] به اين معنى باشد « 21 » . دول - آنچه بر بالاى آسيا نصب كنند كه گندم از آن در آسيا رود و در نسخهء ميرزا بمعنى مرد سفله آمده ، مثالش حكيم انورى گويد در طلب شراب : بيت « 1 » گر نفرستى بماندم « 2 » اندر غم * وين دول غلام جست ناگاده و بمعنى مكار و بيحيا نيز به نظر رسيده و بمعنى دلو آبكشى نيز آمده و بمعنى برج دلو نيز به نظر رسيده چنان كه حكيم سنائى « 3 » گويد : شعر « 1 » باز دو پيكر و ترازو و دول * از هوا « 4 » يافت بهره بيش ممول و بمعنى تير كشتى نيز آورده « 22 » ، مثال اين معنى سراج الدين راجى گويد : [ بيت ] دول كشتى ، بر فلك گه سود سر * گه نهان مىگشت در موج خطر دست فال و دست لاف - در نسخهء ميرزا هر دو بمعنى سوداى اول باشد . مثالش معروفى گويد : بيت « 1 » دست فالى جود « 5 » او كرده * گرد از بحر و كان بر آورده دارخال - [ بكسر راى مهمله با خاى معجمه ] درخت نونشانده باشد كه نهال نيز گويند ، كذا فى الشرفنامه و در شرح سامى فى الاسامى « 6 » مسطور است كه « دار خال هو اغصان « 7 » تنقل من موضع الى موضع آخر للغرس » « 23 » . مثالش شهاب الدين فرمايد : بيت تو گفتى مگر « 8 » دار خال بهشت * بياورد رضوان درين باغ كشت و دال خال نيز به نظر رسيده كه [ بجاى را لام ]
--> ( 1 ) « س » ندارد . ( 2 ) « ن » : بمانم . ( 3 ) « ب » : سراج الدين راجى . ( 4 ) « س » : هو . ( 5 ) « س » : چود . ( 6 ) دو كلمه از « ن » است . ( 7 ) بجز « س » : هو الاغصان . ( 8 ) « ب » : يكى . ( 21 ) در برهان معنى وسط هر چيز و بازگونه و لطيفهء ربانى كه به زبان در نيايد نيز دارد . ( 22 ) در برهان معنى كيسه و خريطه و بضم اول و فتح ثانى ، پوست بيخ درخت زيتون هندى و جمع دولت عربى نيز دارد . ( 23 ) در برهان معنى درخت پيوند نكرده نيز دارد .