بندند تا نثار بدان از هوا ربايند . مثالش عنصرى گويد : بيت از درم گرد كردن بفخم * نه شكر چيد هيچ‌كس نه درم بهرام - نام پادشاه مشهور « 21 » و مريخ را نيز گويند . مثالش سراج الدين قمرى گويد : شعر اى زبدهء « 1 » وجود جهانت بكام باد * كيوان ترا مسخر و بهرام رام باد و ديگر نام روز بيستم از ماه باشد . مثالش استاد رافعى گويد : بيت هميشه تا بود از پيش رشن مهر و سروش * چنان كه از پس بهرام رام باشد و باد مخفى نماناد كه رشن روز هيجدهم از ماه باشد و مهر 16 و سروش 17 پس مهر و سروش پيش از رشن باشند و بهرام روز 20 و رام 21 و باد 22 پس « 2 » رام و باد بعد از بهرام باشند . و نام ملكيست نيز كه تدبير مصالح روز بهرام به دو متعلقست . بادودم - غرور و تكبر باشد . مثالش فردوسى گويد : بيت بيار است آن جنگ را پيلم * همى راند چرن شير با باد و دم بادژنام - [ بكسر دال و سكون زاى « 3 » فارسى و نون ] در نسخهء ميرزا شراب سرخ و صفرا باشد و در سامى باددژنام به دو دال مهمله غلبهء خون باشد كه بر اندام پيدا شود و از آن ريشها تولد كند و در مؤيد الفضلا بادژفام و بادژوام بكسر دال . اول بفاء و دوم بواو سرخ باد باشد و در كتب طبى سرخى مفرط ناخوشيست كه بر روى بهم رسد . مثالش يوسفى طبيب گويد : نظم « 4 » آنها كه گرفتار ببادژ نامند * گر رگ نزنند در خور دشنامند مطبوخ هليله بعد از آن گر نخورند * در طور طريق پخته كارى خامند بام - معروف - و ديگر بامداد باشد . مثالش شيخ اوحدى گويد : شعر نيمشب ديدهء مؤذن شام * ديده « 5 » زين سوى شام وز آن سو بام و بمعنى قرض نيز آمده كه وام هم گويند . « 6 » و در فرهنگ بمعنى بم كه ضد زير باشد آمده و اين بيت خواجو را مثال آورده : شعر بسوز نالهء زارم ز عشاق * نواى زير و بامى بر نيايد بام چشم - يعنى پلك « 7 » چشم كه بتازيش جفن « 8 » گويند . مثالش سوزنى گويد : شعر چون بوم بام چشم بابرو برد « 9 » ز خشم * وز كينه گشته پرهء بينيش پيلوار « 10 » بكم - [ بفتح باء و كاف تازى ] بقم باشد . مثالش شاعر گويد : بيت هر كه در دنيا شود قانع بكم * سرخ رو باشد بعقبى چون بكم بيم - بمعنى ترس باشد . چنان كه « 11 » شيخ

--> ( 1 ) « س » : اى زيده . ( 2 ) « س » : بس . ( 3 ) « س » : راى . ( 4 ) كلمه از « ن » است . ( 5 ) « س » : ديدو . ( 6 ) از اينجا تا پايان مطلب تنها در « ن » آمده است . ( 7 ) « س » : بلك . ( 8 ) « س » : حفن . ( 9 ) « س » : بود ؛ بجز « ن » : پرد . ( 10 ) « س » : نيلوار ؛ « ب » « ن » : بيلوار ( متن تصحيح قياسى است ) . ( 11 ) « س » « ن » : چنانچه ؛ « ب » : مثالش . ( 21 ) يعنى بهرام پنجم ساسانى ملقب به بهرام گور .