محمد بن هندوشاه نخجوانى
16
صحاح الفرس ( فارسى )
باب فاء : / يازده / فصل / 21 / لغت « 1 » باب قاف : / پنج / فصل / 7 / لغت « 2 » [ باب كاف : / بيست و چهار / فصل / 127 / لغت « 3 » ] باب گاف : / بيست / فصل / 72 / لغت « 4 » باب لام : / بيست / فصل / 78 / لغت « 5 » باب ميم : / هيجده / فصل / 79 / لغت « 6 » باب [ نون ] : / بيست و شش / فصل / 285 / لغت « 7 » باب هاء : / بيست و شش / فصل / 472 / لغت « 8 » باب واو : / پانزده / فصل / 51 / لغت « 9 » باب ياء : / بيست و چهار / فصل / 124 / لغت « 10 » بناى « 11 » هر يك از اين ابواب بر يكى ازين حروف باشد اعنى لغتى كه در آخر او « الف » باشد در « باب الف » آيد و لغتى كه آخر او « با » باشد در « باب با » و هلّم جرّا تا به حرف « 12 » « يا » و لغتى كه بر سبيل فرعيّت آورده مىشود در عقب لغتى آيد كه اصل آن باشد و آن حرف را كه بر آن بنى نبود حرف نام نهاده شد « 13 » . و هر بابى « 14 » مشتمل است بر چند فصل بر ترتيب حروف تهجّى چه لغتى كه آخر آن « الف » است از چند حالت خارج نيست اول آنكه همزه « 15 » است جهت آنكه الف كه ساكن است ابتدا نتوان كرد با « ب » يا « ت » يا « ج » « 16 » تا آخر بر وجه مذكور و هر يك را ازين لغات در فصلى كه مناسب حرف
--> ( 1 ) - ط : باب فا دو فصل 2 لغت ( 2 ) - ط : باب قاف هده ( كذا ) فصل 34 لغت ( عدد 4 طورى نوشته شده كه 5 هم توان خواند و ناچار شمارهء لغت 35 خواهد بود ) ( 3 ) - ط : ندارد ( 4 ) - ط : باب گاف شش فصل 4 لغت ( 5 ) - ط : باب لام سشد ( كذا ) فصل 16 لغت ( 6 ) - ط : باب ميم بيست فصل 84 لغت ( 7 ) - ط : باب . . . بيست و شش فصل 16 لغات . ( 8 ) - ط : باب ها بيست و چهار فصل 482 لغت ( 9 ) - ط : باب واو چهارده فصل 8 لغت ( 10 ) - ط : باب يا بيست و پنج . . . لغت ( جاى شمارهء لغت سفيد است ) چنان كه ديده مىشود كاتب در نقل اين جدول و فهرست ابواب و فصول دچار اشتباه شده و بعضى از ابواب را حذف كرده و اعداد لغت يك باب را به باب ديگر داده است فى المثل اعداد فصول و لغات « باب خا » را به « باب دال » داده و در عوض « باب خا » را در جدول نياورده است و از اين قبيل . ( 11 ) - ط : بنام ( متن تصحيح قياسى ) ( 12 ) - ط : بانحروف ( متن تصحيح قياسى ) ( 13 ) - ط : بران بنى بود حرف باشد نام نهاد شد ( متن تصحيح ظنى فروزانفر ) ( 14 ) - ط : باپى ( متن تصحيح قياسى ) ( 15 ) - ط : حمزه ( 16 ) - ط : با