محمد بن هندوشاه نخجوانى

مقدمهء مصحح 23

صحاح الفرس ( فارسى )

( از حيث طول ) . روىهم‌رفته ( 114 ) صفحه كتابت دارد هر صفحهء آن بتفاوت از 13 تا 15 سطر است . تماما با مركب سياه نوشته شده . كاتب آن فوق العاده بىسواد بوده و سراسر نسخهء كتاب را با اشتباهات كتابى و حذف موارد لازم تقريبا غير قابل استفاده كرده است به‌طورىكه اين نسخه بالاستقلال به هيچ وجه نمىتواند مورد استفاده باشد اما البته بعنوان نسخه بدل و بخصوص در آغاز كار ، ما از آن استفادهء فراوان كرده‌ايم . اين نسخه با كتابى بنام « شبستان نكات » از فتاحى نيشابورى و كتاب ديگرى بنام « سه نثر ظهورى » يك جا جلد شده است . در اين نسخه باب « واو » قبل از باب « ها » آمده و اين بخلاف قاعدهء متبع در كتاب صحاح الفرس است كه به تقليد فرهنگهاى عربى بخصوص فرهنگ صحاح اللغة جوهرى باب « واو » را بعد از باب « ها » آورده است . لغاتى در اين كتاب هست كه اغلب در جاى خود ضبط نشده‌اند و بيشتر مىنمايد كه كاتب آنها را داخل در متن كتاب كرده است . شواهد لغات در آن اكثرا حذف شده و آنچه هم باقى مانده است كاتب اغلب آن را بميل خود تغيير داده است . در اين نسخه بخصوص در بابهاى اوايل كتاب عناوين و فصول حذف شده و به همين جهت در لغات و معانى آنها تداخل حاصل شده است . علامت كهنگى و اندراس در آن پيداست . صفحات آخر كتاب سالمتر مانده و نسخه به لغت « اشكره » خاتمه مىيابد .