ايضاً مىتواند كه خاصيتى و اثرى در باب دوا ضبط يافته باشد على الاطلاق و حال آنكه تازه از آن مخصوص بدان بود يا اثر وى محصور به همان اقليم باشد يا موقوف بر انتقال از موضع انبات بود ، چنانچه از كتب اين قوم هويداست . اما اوزان كه در كتب سلف مضبوط است ، شك نيست كه تناول آن مخصوص به همان زمان است و در اين زمان نشايد آن مقدار به كار بست . زيرا كه مردم اوايلْ قوى القوى و عظيم البنيه مىبودند و اختلاف اوزان شربت كه در حق دواى واحد يافته مىشود نيز از اين دريابند كه احوال معتدل المزاجان نيز مختلف است . معتدل المزاجى كه جثه بزرگ دارد قياس او به معتدل المزاج صغير البنيه توافق نيابد ؛ فافهم ! ( مفرح القلوب ) 15 . قانون مقدمات ساخت صاحب قرابادين صالحى در بيان قواعد ساخت دارو مىنويسد : بايد دانست كه هرگاه طبيب خواهد تركيب ترتيب دهد ، بايد : * دواى نو را از كهنه بشناسد ؛ * و ربيعى و صيفى و خريفى و شتوى آن را امتياز دهد ؛ * و كهنه و پوسيده آن را استعمال ننمايند ؛ * و ادويه پاك و پاكيزه نو كه در وقت تعيين آن و كمال نضج آن فرموده‌اند تحصيل كند ؛ * و از خاك و آميختگىهاى آن پاك كند ؛ * و هر چه كوفتنى است در هاون سنگين بكوبند جداجدا ؛ * و هر چه ادويه معدنى است در هاون آهنين كوفته در سنگ سماق بسايند با گلاب يا به آنچه معين شده ؛ * و جواهر را بسيار نرم صلايه كنند چون غبار . 16 . قانون مراعات شكل دارو در پزشكى جديد ، داروها معمولا آن‌قدر پودر يا صاف شده‌اند كه اجزاى آن‌ها قابل ديدن نيستند . اين در حالى است كه در پزشكى ايرانى بسته به رسته دارو و عملى كه قرار است در بدن انجام دهد شكل آن متفاوت مىشود . براى نمونه ، جالينوس مىگويد : من جوارش كمونى به كار داشتم و آن نفع كه از آن توقع داشتم نيافتم