اسماعيل ناظم

65

طب و طبيعت ( فارسى )

پاسخ اين است كه هرچند اين ، جابه‌جايى ماده است ، امّا بايد توجه داشت كه همين جابه‌جايى ماده از عضوهاى شريفى چون دماغ ، خود امرى مهم است و مسلّما وقتى ماده از دماغ در پا ريخته شود علاج آن آسان‌تر است . ج - آروغ آوردن : يكى از شيوه‌هايى كه براى درمان معده‌هاى پرباد كه باد در آنها تنزل پيدا نمىكند به كار مىرود و بازسازى آروغ طبيعى است ، استفاده از « ادويهء مجشيّه » - يعنى آروغ‌آورنده‌ها - است ؛ مانند سداب ، زيره و كندر . ابن سينا به همين روش مصنوعى اشاره مىكند و مىگويد : « هرگاه باد در معده افتد و پايين نرود و در فم معده حبس شود و موجب اذيت گردد ، بايد با آروغ به بيرون فرستاده شود . . . و گرنه موجب فساد هضم مىگردد » . « 1 » د - احتلام : يعنى دفع طبيعى منى چه در خواب يا بيدارى بدون محرك خارجى كه اكثر در خواب و براى جوانان و افراط قوى البنية كه داراى منى زياد مىباشند اتفاق مىافتد و يكى از شيوه‌هاى كار طبيعت مىباشد زيرا منى از فضولات هضم سوّم و چهارم است و بايد دفع شود . حال اگر طبيعت به هر علتى از اين كار بازماند و اين فضولات دفع نشد موجب بيماريهاى بسيار مىگردد . شيخ الرئيس در كتاب سوّم قانون فصل فى منافع الجماع ، ص 534 به صورت مفصل اين بحث را آورده و مضرات آن را نقل كرده كه به صورت مختصر آن را ذكر مىكنيم اما ما مىتوانيم اين عمل طبيعت را يعنى احتلام ( دفع منى ) را ايجاد كنيم و آن جماع است كه دفع منى با آن صورت مىگيرد . ( بو على جماع را براى اين موارد مفيد مىداند : 1 - افكار چيره بر انسان را دفع مىكند . 2 - خشم به افراط را فرومىنشاند . 3 - در بيمارى ماليخوليا و بسيارى از بيماريهاى سوداوى به انسان بهره مىرساند . 4 - در بيماريهاى كليه كه از پر شدگى خون به بار آيند .

--> ( 1 ) . قانون ، چاپ دار الصادر ، ج 2 ، ص 327 .