مىبندد ، شرح مىدهد كه پنج روش اوّل مربوط به روشهاى عملكرد طبيعت در ادارهء امور جارى بدن است و بقيه مربوط به روشهاى دفع مرض توسط طبيعت است . الف - طبيعت به كمك يك حرارت غريزى پرقوّت به هضم و نضج رطوبات مىپردازد و دست تعفين حرارت غريبه را از آنها كوتاه مىكند . « 1 » ب - جداسازى اخلاط از خون و رساندن هركدام به موضعى و جذب و دفع آن موضع آن ماده را كار طبيعت است . « 2 » ج - منضج جميع اخلاط در بدن ، طبيعت است . « 3 » د - به طور كلى ، تمام كارهاى هضم و جذب و دفع و رشد به توسط قواى تعبيه شده در طبيعت است . « 4 » ه - هضم عروقى غذاها در خواب به توسط طبيعت صورت مىگيرد . « 5 » در طب اكبرى در اين‌باره آمده است : « دهم : آنكه به سبب رنجى و رياضتى و حركت عنيف يا به سبب استفراغ مفرط ، گوهر روح تحليل پذيرد و به واسطه بسيارى تحليل از منبسط شدن در همه تن عاجز آيد ؛ پس بالضرور ، طبيعت آسايش جويد و روح نفسانى از كار فرمودن آلتهاى حس و حركت بازايستد » . « 6 » و - هرگاه مادهء فاسدى در روده‌ها باشد ، طبيعت آن را با اسهال دفع مىكند و اگر در معده باشد ، طبيعت ، آن را به قى دفع مىكند . « 7 »

--> ( 1 ) . قانون ، چاپ دار الصادر ، ج 1 ، ص 118 . ( 2 ) . رسائل ابن رشد ، ص 190 . ( 3 ) . مفرّح القلوب ، چاپ سنگى ، ص 38 . ( 4 ) . هضم عروقى ، يكى از مراتب چهارگانهء هضم است كه در ضميمهء شمارهء 1 در بحث قواء در بحث از قوهء هاضمه توضيح آن موجود است . ( 5 ) . اغراض الطبيّه ، چاپ افست ، ص 190 . ( 6 ) . طب اكبرى ، ص ؟ ؟ ؟ ( 7 ) . خلاصة الحكمة ، چاپ سنگى ، ص ؟ ؟ ؟ .