ج - طبيعت به وسيلهء حرارت غريزى ايجاد تب مىكند و تب ، يكى از شيوه‌هاى درمان طبيعت است . د - كدخدائيت بدن به حرارت غريزى نسبت داده شده است » . « 1 » حكيم ارزانى اين قانون را چنين گزارش مىكند : « دوم ، قصور حرارت غريزى ، و ظاهر است كه چون حرارت ضعيف باشد ، رطوبتها را تمام نتواند گواريد و بخارها كه از آن ماده خيزد ، تحليل نتواند كرد ، پس آن بخارها اندر معده و شكم بماند و به واسطه مفارقت اجزاى نارى مستحيل شود به رياح . و بسيار باشد كه طعامى يا داروى گرم و لطيف‌كننده خورده شود و رطوبتى كه اندر معده باشد ، تحليل كردن گيرد و بدان سبب بادها و بخار با تولد كند » . « 2 » بيان عقيلى در اين‌باره چنين است : « امّا سعت و گشادگى صدر : به جهت آنكه حرارت ، آلت طبيعت است در جميع افعال آن [ كه ] اگر قوى باشد ، فعل طبيعت بر مقتضاى طبيعت خود كما ينبغى مىباشد در عظم اعضاء و توسيع تجاويف ؛ خصوصا صدر . و جهت آنكه اقرب به سوى قلب است و به جهت اين كه حرارت به سبب قوّت جذب خود ، جذب مىنمايد به سوى اعضاء مقدار وافرى از غذا ، كه باعث عظم وسعت آنها مىگردد . و ديگر آنكه نزد حرارت مزاج ، زياده مىگردد ارواح و محتاج مىباشند به سوى مكانى وسيع‌تر تا آنكه مختنق نگردند و از اين جهت ، طبيعت وسيع مىگرداند فضاى صدر را . و مىباشد ارواح با كثرت آن ، گرم و محتاج به سوى هواى بسيارى براى ترويح و آن ، محتاج مىباشد به سوى مكانى وسيع‌تر » . « 3 » و يا مىگويد : « چون غذا وارد معده گردد و طبيعت مدبر بدنيه به توسط حرارت غريزيه و قوّت هاضمه در آن تصرف نمايد و صورت نوعيه آن را بشكند » . « 4 »

--> ( 1 ) . قانون ، چاپ دار الصادر ، ج 1 ، ص 90 . ( 2 ) . طب اكبرى ، ص ؟ ؟ ؟ ( 3 ) . خلاصة الحكمة ، ص 561 . ( 4 ) . خلاصة الحكمة ، ص 63 .