اسماعيل ناظم

12

طب و طبيعت ( فارسى )

او در جاى ديگر مىگويد : « طبيعت مدبرهء بدن ، نايب مناب نفس حيوانيه و نفس حيوانيه ، نايب نفس ناطقه » . « 2 » و نيز مىگويد : « طبيعت ، خليفهء نفس و عقل است در عالم اجسام و حفظ تدبير بدن به آن مفوّض است » « 3 » . شيوهء عمل طبيعت حتما اتفاق افتاده است كه غذاى فاسدى خورده باشيد و پس از مدتى دچار قى و يا اسهال شده‌ايد . اين همان طبيعت مدبرهء بدن است كه پس از اينكه غذاى فاسد وارد معدهء شما شد و معده از هضم آن عاجز ماند ؛ آن را به قى و يا اسهال دفع كرده است . در حقيقت معدهء شما ، يك ديگ آشپزى يا يك چرخ گوشت برقى نيست كه هرچه در آن ريختند نرم كند و تحويل دهد ، بلكه يك ماشين هوشمند است ، كه مىتواند آنچه براى بدن مضر است را تشخيص دهد و دفع كند . پس قى و اسهال يكى از شيوه‌هاى طبيعت مدبرهء بدن است . كلا هر روشى است كه مكانيسم طبيعى بدن براى دفع بيمارى خودبه‌خود انجام مىدهد از طبيعت مدبرهء بدن سرمىزند . طبيعت مدبرهء بدن از شيوه‌هاى مختلفى جهت دفع مرض و ايجاد صحّت استفاده مىكند . از آن جمله مىتوان به تعريق ، اسهال ، قى ، خواب ، بيدارى ، رعاف ( خون‌دماغ ) ، ادرار ، بىميلى به غذا ، تب ، سرفه ، زكام ، دملهاى پوستى ، احتلام در خواب ، اختلاج ( پرش اعضاء ) ، سكسكه ، عطسه و خميازه اشاره كرد . تدبير بدن توسط طبيعت ، به طور كلى حول دو محور است : از جهتى طبيعت تمام تلاش خود را مبذول مىكند تا حفظ صحّت بدن و تركيب آن را برقرار سازد و اركان و

--> ( 2 ) . همان ، ص 99 . ( 3 ) . همان ، ص 409 .