حسين مير حيدر

55

معارف گياهى ( فارسى )

طب و پزشكى بوراكس به عنوان مادهء قليايى و ضد عفونى مجارى ادرار مصرف دارد . بوراكس معمولا به چند صورت به بازار عرضه مىشود . بعضى از آنها سفيد ، سبك و پرسوراخ و طعم آن شور است و آن را اصطلاحا « بوراكس ارمنى » مىنامند چون از ارمنستان مىآورند . نوع ديگرى از آن سرخ‌رنگ است كه آن را « نطرون » نامند و بهترين از اين نوع سرخ‌رنگ ، كمى شور و كمى ترش و تلخ مىباشد . نوع ديگرى از آن غبارآلود و معروف به « بورهء نانوايان » يا « بورهء خبازان » است زيرا نانواها سابقا در موقع پختن نان در آب حل نموده و روى قرص نان قبل از پخته شدن مىماليدند و پس از آن نان را به تنور مىچسبانند تا باعث سفيدى نان شود . نوع ديگر كه آن را « به ورق الصناعه » و يا « بورهء زرگرى » نامند ، سفيد و سنگين است و زرگرها براى تصفيه و جلاى نقره به كار مىبرند . روش تهيهء محلول مخلوطى براى ضد شقاق : تنكار 3 گرم ، گليسيرين خالص 40 گرم ، آب مقطر 150 گرم . اينها را مخلوط كرده و براى رفع ترك و شقاق پوست مىمالند . تهيه محلول ديگرى براى رفع كك و مك : تنكار 2 گرم ، گلاب 20 گرم ، عرق بهارنارنج 20 گرم . آنها را حل كرده روزى 4 - 3 دفعه خالهاى كك‌مك را با اين محلول بشويند .