حسين مير حيدر

52

معارف گياهى ( فارسى )

مىباشد ، آن‌قدر بمالند كه خون‌آلوده گردد در آن موضع رويش مو از سرگرفته خواهد شد و اگر احتياج به تكرار عمل باشد پس از رفع جراحت مجددا تكرار شود . شرح بوراكس در همين كتاب آمده است . بوى پياز دشتى موجب گريز مگسها ، مورچه‌ها و حتى خزنده‌هاى گزنده مانند مار مىباشد . معمول اين است كه پس از اينكه پياز دشتى يا عنصل از زمين بيرون آورده شد ، قبل از تشويه آن را به اصطلاح خصى يا اخته مىنمايند و براى اين كار ساقه‌اى كه در وسط آن قرار دارد بيرون مىكشند و با قطعهء سفالى كه روى آتش سرخ شده باشد سر آن را داغ مىكنند . سركه عنصل سركه عنصل اخلاط غليظه و لزج را قطع مىكند و مواد سودايى حاصل از سوختن بلغمها را نيز دفع كرده براى بيمارىهاى حادثه از آنها نافع است . مقوى معده است و براى بيمارىهاى دماغى مانند ماليخوليا ، جنون ، وسواس ، صرع ، سرگيجه ، چرت زدن ، فراموشى و فلج ، لقوه و سكتهء مغزى و سستى بدن خوردن آن نافع است . قطره آن براى درد گوش كه ناشى از زخم نباشد و سنگينى شنوايى و مضمضهء آن براى بيمارىهاى دهان ، لثه و دندان مفيد است . به‌طور خلاصه براى تمام مواردى كه براى عنصل ذكر شد سركه عنصل مفيد است . روش تهيه سركه عنصل : پرده‌هاى وسط و خشك‌شدهء عنصل 5 واحد ، اسيد استيك متبلور 1 واحد ، سركهء انگور سفيد 49 واحد . عنصل را نيم‌كوب كرده در ظرف بلورى با ساير مواد مخلوط نموده مدت 8 روز بخيسانند و گاه‌گاه به هم بزنند و پس از آن با فشار از پارچه ردّ كنند و با كاغذ صاف نمايند و نگهدارى كنند . اين سركه براى جذب و اخراج اخلاط سينه بسيار مفيد و درعين‌حال مدّر است . مقدار مصرف آن در هربار 5 - 2 گرم است كه با يك محلول خوش‌طعم مخلوط كنند ، بخورند . روش تهيه سكنجبين عسلى عنصل : سركه عنصل 1 واحد ، عسل سفيد 4 واحد . در ظرف چينى يا نقره بپزند به‌طورى كه هم‌وزن عسلى كه مصرف شده سكنجبين به دست آيد . مقدار خوراك اين سكنجبين 60 - 15 گرم است كه در يك جوشانده يا محلول خوش‌طعم مناسب خورده شود . روش تهيه گرد عنصل : پرده‌هاى قسمت وسط پياز عنصل را به مقدار مورد نظر گرفته و در گرمخانه با 40 درجهء سانتىگراد حرارت بخشكانند و نرم كوبيده از الك ابريشمى شماره 120 داروسازى ردّ كنند . اين گرد بسيار جاذب الرطوبه است و بايد