حسين مير حيدر
6
معارف گياهى ( فارسى )
قوسى و در برخى گونهها نيز دندانهها ريز و نوكتيز است . گلها به صورت نر و ماده ، گلهاى نر به صورت شاتونهاى استوانهاى و آويزان است و گلهاى ماده منتهى به ميوهاى غدهاى ، تخممرغى كمى دراز مىشود و قاعدهء آن را در يك پيالهء سبز گياهى به نام Cupule جاى دارد . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در برگ ، پوست و ميوهء اغلب بلوطها بهطور كلى و بويژه در گونه Q . robur مقدار قابل ملاحظهاى تانن وجود دارد و در پوست فعّال ساقههاى جوان مقدار تانن به 18 - 16 درصد مىرسد . در ميوهء بلوط كه در پيالهء گياهى ( Cupule ) قرار دارد در حدود 5 - 4 درصد مادهء چرب و 6 - 4 درصد پروتئين و 7 - 5 درصد انواع قندها و در حدود 40 درصد نشاسته و 7 درصد نوعى تانن وجود دارد . آزمايشهايى كه روى گونه Q . infectoria به عمل آمده ، نشان مىدهد كه در گالهاى آنكه به نام « قلقاف » ، « زشگه » و « مازوج » در ايران معروف است علاوه بر مقدار قابل ملاحظهاى تانن ( در حدود 60 درصد ) مقدارى نيز الاجيك اسيد « 1 » يافت مىشود و مادهء عمدهء تشكيلدهندهء تانن آن پنتادى گالويل گلوكوز « 2 » است . . [ G . I . M . P ] در پوست و شاخههاى جوانگونه Q . robur در حدود 20 درصد تانن به شكل كوئرسى تانيك اسيد محلول در آب ، نوعى قند ، كمى گاليك اسيد « 3 » ، ماليك اسيد « 4 » ، يك مادهء تلخ به نام كوئرسين « 5 » ، لعاب ، مادهء رنگى قرمز رنگى به نام قرمز بلوط و . . . وجود دارد . خواص - كاربرد بهطور كلى كاربرد قسمتهاى مختلف اندام هوايى بلوط يعنى برگ ، پوست و ميوهء آن به علت تانن زيادى كه دارد در معالجهء بيمارىها و در طب سنتى بسيار مورد توجه
--> ( 1 ) . Ellagic acid ( 2 ) . Penta digalloylglucose ( 3 ) . Gallic acid ( 4 ) . Mallic acid ( 5 ) . Quercine