حسين مير حيدر
70
معارف گياهى ( فارسى )
زبانگنجشك كاذب به فارسى « ون » ، « علف آهوى سفيد » و « زبانگنجشك كاذب » و در كتب طب سنتى با نام « لسان العصافير كاذب » نامبرده مىشود . به فرانسوى Fraxinelle و Fraxinelle commune و Fraxinelle blanche و Dictame و Petit frene و به انگليسى Dittany و White dittany و Fraxinella گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء نارنج Rutaceae نام علمى آن Dictamnus albus L . و مترادفهاى آن D . hispanicus Well . و D . himalayanus Royle و D . Fraxinella Perl . مىباشد . مشخصات گياهى است چندساله بلندى آن 100 - 40 سانتىمتر . برگهاى آن مركب داراى 15 - 7 برگچه و هر برگچه بيضى نوكتيز شبيه برگ زبانگنجشك معمولى ، بسيار معطّر و پوشيده از كركهاى چسبناك . گلهاى آن درشت به رنگ سفيد و سفيد مايل به قرمز يا قرمز و گاهى سفيد مايل به آبى شبيه گلهاى ختمى به صورت خوشه . ميوهء آن به شكل ستاره و مركب از پنج قسمت است . علاوه بر برگها از تمام اندام گياه اسانسى ترشح مىشود كه بسيار معطّر است . ريشهء آن ضخيم ، پوست ريشه سفيد رنگ است . ريشهء اين گياه در طب سنتى مصرف دارويى دارد و از پوست ريشه و گاهى نيز از برگ آن استفاده مىشود . اين گياه در مناطق معتدل اروپا ، آسيا و بخصوص در ايران بهطور خودرو