حسين مير حيدر
57
معارف گياهى ( فارسى )
مىرويد و از اين مناطق به ساير نقاط عالم گسترش يافته است . در حال حاضر در هندوستان ، مراكش و ساير كشورهاى افريقاى شمالى جنگلهاى وسيعى از اوكاليپتوس ايجاد شده است . در ايران كمتر از يك قرن است كه وارد شده و در شمال و جنوب ايران كاشته شده است . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى مادهء عامل و مهم دارويى اوكاليپتوس اسانس آن است كه مقدار آن در برگهاى E . globulus در حدود 6 درصد است . در اين اسانس در حدود 70 درصد اوكاليپتول « 1 » كه سينئول « 2 » و كاژه پوتول « 3 » نيز گفته مىشود وجود دارد [ G . I . M . P ] . به علاوه در برگهاى آن يك مادهء تلخ و تانن يافت مىشود . در برگهاى اوكاليپتوس گونهء E . globulus كه در هندوستان روييده و مورد تجزيه قرار گرفته است در حدود 2 / 1 - 9 / 0 درصد اسانس وجود داشته كه در اين اسانس 62 درصد سينئول ، 24 درصد پىنن « 4 » ، مقدارى الكل و سسكىترپن يافت مىشود [ G . I . M . P ] . صمغى كه از گونهء E . globulus گرفته مىشود داراى خاصيت ضد باكترى « 5 » است . اسانس اوكاليپتوس با روش تقطير از برگهاى انواع گونههاى اوكاليپتوس گرفته مىشود . مهمترين تركيب شيميايى اوكاليپتوس كه در طب مصرف دارويى دارد و مادهء عامل اصلى آن است مادهء اوكاليپتول است . اين ماده يك نوع الكل است كه در اسانس بعضى از گياهان بخصوص در اسانس اوكاليپتوس ، هل ، كافور ، برگ بو ، مورد ، اكليل الجبل ، لاواند و برخى ديگر از گياهان وجود دارد . اوكاليپتول مايعى است بىرنگ يا كمى زردرنگ كه در 176 درجه سانتىگراد جوش مىآيد و بوى كافور مىدهد . خواص - كاربرد در هند : از اسانس برگهاى اوكاليپتوس به عنوان ضدعفونىكننده در موارد
--> ( 1 ) . Eucalyptol ( 2 ) . Cineole ( 3 ) . Cajeputol ( 4 ) . Pinene ( 5 ) . Antibacterial