حسين مير حيدر
49
معارف گياهى ( فارسى )
آن به صورت غلافى است كه در آن 8 دانه قرار دارد . از اين درخت صمغ نامرغوبى گرفته مىشود كه مصرف صنعتى دارد . 4 . گونه Acacia modesta Wall . درختچهاى است با شاخههاى خاردار . برگهاى آن مانند ساير گونهها ، رنگ گلها مايل به سبز و ميوهء آن به صورت غلافى است كه در آن 8 - 6 دانه قرار دارد . صمغ آن تيره و قهوهاى است و بيشتر مصارف صنعتى دارد . در مناطق حارّه استوايى افريقا مانند ساير گونهها انتشار دارد . در ايران در جنوب بهطور خودرو ديده مىشود . در بلوچستان با نامهاى محلى « پالوس » ، « پلوزا » و « فولب » شناخته مىشود . صمغ آن به رنگ قهوهاى و نامرغوب است و مصرف صنعتى دارد . تركيبات شيميايى درخت آكاسيا در برگهاى آكاسياى عربى و در ميوهء آن در حدود 32 درصد تانن وجود دارد . و در ميوهء آن بتنهايى در حدود 41 درصد تانن يافت مىشود [ G . I . M . P ] . 5 . گونه Acacia cyanophylla Lindl . . اين درختچه بومى استرالياست و به ايران وارد شده و رشد آن روى شنهاى ساحلى درياى خزر و در جنوب كشور رضايتبخش است . خواص - كاربرد درخت آكاسيا طبق نظر حكماى طب سنتى تمام قسمتهاى درخت آكاسيا سرد و خشك و قابض است . دمكردهء برگ و خارهاى آن اسهال را بند مىآورد و بخور آن براى رفع درد اعصاب و ناراحتى اعصاب مفيد است . ضماد برگ تازهء آن براى التيام جراحتهاى بزرگ و عميق مفيد است . اگر با گرد ريشهء آن دندانها را مسواك كنند براى استحكام لثهها و جلاى دندان بسيار نافع است . عصارهء غلاف ميوهء آكاسيا داراى خواص متعددى است كه از نظر اهميت جداگانه به شرح آن پرداخته مىشود . عصارهء غلاف ميوهء آكاسيا در كتب طب سنتى با نام « اقاقيا » نامبرده مىشود و براى تهيهء آن غلافهاى ميوه را قبل از رسيدن چيده ، كوبيده و با فشار عصارهء آن را مىگيرند و صاف مىكنند و با آتش ملايم جوش مىدهند تا كمى سفت شود ، سپس آن را در قالبهايى ريخته خشك مىكنند . رنگ تازهء آن سرخ و ياقوتى است و پس از خشك شدن سبز مايل به سرخ و سياه مىشود . اگر عصاره غلاف را پس از رسيدن ميوه بگيرند