حسين مير حيدر

486

معارف گياهى ( فارسى )

6 . S . Wallichii A . DC . و مترادف آن S . dichotomus Wall . كه در هندوستان مىرويد . 7 . S . wightianus Wall . اين‌گونه هندى است و در سواحل مالابر و تراوانكور مىرويد . 8 . S . Kombe Bliv كه در افريقاى جنوبى مىرويد . مشخصات استروفانتوسها گياهانى هستند به صورت درختچهء بالارونده بخصوص وقتى در سايهء درختان جنگلى در جنگلهاى انبوه مىرويند به درختان نزديك خود تكيه كرده و بالا مىروند تا به نور خورشيد كافى براى توليد گل و ميوه برسند . برگهاى آن بيضى ، كم‌وبيش پوشيده از كرك متقابل و يا به صورت گروهى از 4 و 3 برگ از يك نقطه درمىآيند . گلها در گونه‌هاى مختلف و حتى در يك گونه به رنگهاى مختلف است . در ميوهء آن دانه‌هاى متعددى قرار دارد كه مستعمل در داروسازى همين دانه‌ها هستند . و پس از رسيدن ميوه‌ها معمولا دانه‌ها آزاد شده و از داخل ميوه بيرون مىريزند . رنگ دانه‌ها قهوه‌اى خرمايى است به طول 15 و به قطر 4 - 3 ميلىمتر و چون سطح ميوه از تارهاى كوچك و ظريف پوشيده شده از اين جهت دانه در لاى انگشتان حالت لغزنده پيدا مىكند . طعم دانه ابتدا ملايم شبيه فندق ولى به زودى خيلى تلخ مىشود . دانهء بعضى از گونه‌ها مانند S . gratus بدون تارهاى ظريف است لذا رنگ آن تيره‌تر و به رنگ قهوه‌اى دارچينى است . تركيبات شيميايى گياه استروفانتوس خيلى مورد توجه داروسازان است زيرا منبع غنى از مادهء سارمانتوژنين « 1 » است كه در توليد صنعتى كورتيزون « 2 » به كار مىرود [ وان‌استىنيس كروزمان ] . از دانه‌هاى گونهء S . gratus گلىكوزيد G - استروفانتين « 3 » است كه به صورت متبلور

--> ( 1 ) . Sarmentogenin ( 2 ) . Cortisone ( 3 ) . G . strophanthin