حسين مير حيدر
463
معارف گياهى ( فارسى )
همدان ، اراك ، نهاوند ، ازنا ، بختيارى و در لرستان در شهبازان و بيشه ، در كازرون و درود انتشار دارد . تركيبات شيميايى در گياه مواد وربنالين « 1 » و وربنالول « 2 » يافت مىشود [ چونگ يائوچى ] . در گزارش ديگرى آمده است كه در تمامى گياه گلوكوزيد وربنالين وجود دارد و در اعضاى هوايى گياه يك وربنالوزيد « 3 » يافت مىشود . بررسى ديگرى نشان مىدهد كه گياه داراى گلوكوزيدهاى وربنالين و وربنين « 4 » است . مصرف وربنين در پستانداران موجب افزايش ترشح شير به مقدار زياد شده است . از برگها و سرشاخههاى سبز و جوان و گلهاى گياه مادهء وربنالين به دست مىآيد . [ M . P . E . SE . A ] . بعلاوه وجود مقدارى تانن ، لعاب ، يك مادهء تلخ و چند ساپونين نيز در گياه تأييد شده است . در گزارش بررسىهاى جديد ديگرى آمده است كه برگهاى گياه داراى وربنالين و آدنوزين « 5 » و بتا - كاروتن مىباشد . [ S . G . I . M . P ] . خواص - كاربرد در هند از برگهاى تازهء گياه شاهپسند وحشى به عنوان تببر و تونيك و قرمزكنندهء پوست در روماتيسم و بيمارىهاى مفاصل استفاده مىشود . از گياه براى رفع ناراحتىهاى عصبى و در موارد قطع عادت ماهيانه بدون دليل و غير موقع و همچنين براى تصفيهء خون و كاهش تب مصرف مىشود . ريشهء گياه نيز براى معالجهء خنازير و در گزيدگى مار استفاده مىشود . [ G . I . M . P ] . گياه شاهپسند وحشى به عنوان يك گياه دارويى در كره ، چين ، تايوان و هندوچين بهطور گستردهاى مصرف مىشود . معمولا اعضاى هوايى گياه و گاهى با ريشه در موقعى كه گياه غرق گل است يعنى در ماههاى تير تا مهر چيده شده و خشك مىشود . برگ ، گل و ساقههاى سبز و
--> ( 1 ) . Verbenalin ( 2 ) . Verbenalol ( 3 ) . Verbenaloside ( 4 ) . Verbenin ( 5 ) . Adenosine