حسين مير حيدر

389

معارف گياهى ( فارسى )

بسفايج در كتب فارسى « بسفايج » و « بسپايك » و در كتب طب سنتى با نامهاى « بسفايج » ، « ثاقب الحجر » و « اضراس الكلب » آمده است . در بازار دارويى هند نيز بسفايج گويند . به فرانسوى Polypode vulgaire ، Fougere douce و Millepieds و به انگليسى Common polypody و Polypody wall - fern گفته مىشود . گياهى است از رستهء سرخسها و از خانوادهء Polypodiaceae جنس Polypodium نام علمى آن Polypodium vulgare L . مىباشد . نام بسفايج در مازندران ( تنكابن ) « دارچماز » است . مشخصات گياهى است چندساله ، برگهاى آن به قطعات كوچك تقسيم شده ، پهنهء كلى برگ بيضى مثلثى شكل به طول 25 - 20 سانتىمتر و داراى دمبرگ دراز است . قطعات كوچك هر برگ كه به‌طور متناوب نسبت به رگبرگ اصلى قرار گرفته‌اند ، در قسمت قاعده برگ درازتر و به تدريج كه به نوك برگ نزديك مىشوند كوچكتر مىشوند . ريشهء اين گياه كه آن هم بسفايج ناميده مىشود ، ساقهء زيرزمينى است به رنگ خاكسترى مايل به سياه باريك و داراى گره‌هاى زيادى است و از هر گره ريشكهاى نازكى بيرون آمده و گياه را در زمين مستقر مىسازد . بهترين نوع آن از نظر دارويى داراى طعم قرنفل كمى شيرين و قابض و گس مىباشد . مغز ريشهء تازه آن به رنگ سبز