حسين مير حيدر

379

معارف گياهى ( فارسى )

اين درخت بومى هند است و در مناطق ديگر از جمله در هندوچين و برمه و تايلند كاشته مىشود و ميوهء آن به ساير مناطق عالم صادر مىشود . علت اينكه اين ميوه را هليله كابلى گويند آن است كه اين هليله از طريق افغانستان و خراسان به ايران وارد مىشود و لذا مردم تصور مىكنند كه اين درخت در افغانستان مىرويد . تركيبات شيميايى در تركيبات شيميايى هليله كابلى تانن يافت مىشود . در بررسى ديگرى نشان داده مىشود كه در هليله كابلى در حدود 30 درصد مادهء قابضى وجود دارد و قابض بودن اين ماده مربوط به وجود مادهء عاملى به نام كبولينيك اسيد « 1 » مىباشد . بعلاوه هليله كابلى داراى 40 - 20 درصد تانيك اسيد « 2 » ، گاليك اسيد ، رزين و . . . است . علاوه بر موارد فوق در هليله كابلى چند مادهء عامل مسهلى با طبيعت مشابه آنتراكينون مىباشد . گزارش ديگرى نشان مىدهد كه در هليلهء كابلى چربى ، كبوليك اسيد « 3 » ، تانن و الاجيك اسيد وجود دارد [ روا ] . خواص - كاربرد در هند هليله كابلى به عنوان قابض ، مليّن مورد توجه است و در استعمال خارجى و كاربرد موضعى روى زخمها و جراحتهاى كهنه و مزمن و به شكل غرغره در التهابهاى عمومى مخاط دهان ، مصرف مىشود . گرد آن براى تقويت لثه‌ها مفيد است و در موارد كرم‌خوردگى دندان و براى جلوگيرى از خونريزى لثه‌ها به كار مىرود [ G . I . M . P ] . در برمه از هليلهء كابلى كه ميوهء درخت است به عنوان مليّن [ ماسون ] و تونيك [ راجر ] استفاده مىشود . در چين از آن به عنوان داروى مفتح و بازكنندهء انسداد عروق ، بادشكن [ استوارت ] ، قابض [ روا ] ، نرم‌كنندهء سينه و براى افزايش ترشح بزاق [ ابرت ] . استفاده مىشود . از هندوچين هليلهء كابلى به عنوان مسهل استفاده مىشود [ كروست و پتلو ] . در شبه‌جزيرهء مالايا كه هليله كابلى را از هند وارد مىكنند ، علاوه بر موارد فوق از هليله كابلى براى قطع اسهال و بند آوردن خونريزى [ واتانابه ] . و به

--> ( 1 ) . Chebulinic acid ( 2 ) . Tannic acid ( 3 ) . Chebulic acid