حسين مير حيدر

361

معارف گياهى ( فارسى )

تركيبات سولفوره در آن است كه بيش از 50 درصد اسانس را تشكيل مىدهد . خواص - كاربرد براى صمغ آنغوزه در مناطق خاور دور خواص متعددى قائل هستند . اين صمغ از ايران و افغانستان از طريق مغولستان به چين و ساير نواحى خاور دور وارد مىشود . آنغوزه براى معالجهء هيسترى مفيد است [ ليو ] . به عنوان مقوى معده و براى كشتن كرم معده مصرف مىشود [ روا ] و بادشكن است . از نظر طبيعت طبق رأى حكماى طب سنتى خيلىخيلى گرم و نسبتا خشك است . اگر آنغوزه را در آب حل كنند مايع سفيد رنگ شيرى به دست مىآيد و از داروهاى ضد سم مىباشد . حكماى مشرق زمين از قرنها پيش آنغوزه را به عنوان داروى ضد تشنج ، ضد كرم و قاعده‌آور تجويز مىكردند و معتقد بودند كه براى بيمارىهاى دماغى نظير فلج ، رعشه ، سستى اعضا ، ام الصبيان ( صرع كودكان ) بسيار مؤثر و شفابخش است . اگر با فلفل و سداب مخلوط و خورده شود براى كزاز و اگر با سركه خورده شود براى اعصاب بسيار نافع است . اگر با عسل مخلوط و به چشم ماليده شود براى تقويت بينايى چشم و قطع نزول آب ( آب سفيد ) و دفع ناخنك چشم مفيد است . اگر در روغن زيتون جوشانيده شود و چند قطره از آن در گوش ريخته شود براى تسكين درد گوش و كاهش كرى كهنه و رفع طنين و صدا در گوش مفيد است . اگر بر دندان كرم‌خورده گذارده شود ، درد آن را تسكين مىدهد و اگر با انجير و زوفا مخلوط و دم‌كردهء آن مضمضه شود نيز براى تسكين درد دندان كرم خورده مفيد است . غرغرهء آن با عسل براى كاهش ورم دهان و با سركه براى اخراج زالوى در حلق مانده و اگر با زردهء تخم‌مرغ خورده شود براى تسكين سرفهء خشك و درد پهلو و اگر با آب مخلوط و خورده شود براى رفع خشونت حلق و صاف كردن صدا نافع است . و براى رفع نفخ نيز مفيد است . اگر با داروهاى قابض خورده شود براى بند آوردن اسهال رطوبى مفيد است . ضمنا با داروهاى مناسب و ضد كرم براى كشتن و اخراج كرم شكم و باز كردن خون بواسير نافع است . اگر مقدارى در حدود يك نخود يا كمى كمتر آن را لاى نان پخته گذارده و بلع شود و اين كار چند روز تكرار شود براى تحليل استسقاى سرد از هر نوع كه باشد ، نافع است و اگر با انجير خورده شود براى يرقان مفيد است . اگر با فلفل و مرّ مكى مخلوط و خورده شود براى ازدياد ترشح ادرار و عادت ماهيانه نافع است يعنى قاعده‌آور است . شياف آن براى اخراج جنين مرده