حسين مير حيدر

335

معارف گياهى ( فارسى )

آمده‌اند . اين گياه در ايران در مراتع و چمنزارهاى بوشهر ، در آبادان ، مسجد سليمان و بلوچستان ديده مىشود [ از فلورا ايرانيكا ] . فلورا ايرانيكا معتقد است كه دو گونه فرعى از اين گياه يكى به نام علمى Plantago coronopus Sub coronopus در گرگان ، لرستان ( پشت‌كوه ) ، مهران ، بختيارى ، قصرشيرين ، اهواز ، بوشهر ، برازجان بلوچستان و جزيرهء هرمز مىرويد و دومى به نام علمى Plantago coronopus sub commutata ( Guss . ) Pilger در لرستان ، پشت‌كوه ، ايلام مهران ، بين دهلران و شوش و در فارس ، بوشهر ، دشت ارژن ، كازرون ، لار ، جزيرهء قشم و حاجىآباد نزديك طارم انتشار دارد . 4 . Plantago crassifolia Forsk . كه مترادف آن P . maritima L . مىباشد . نام اصلى اين‌گونه سابقا P . maritima گفته مىشد . اين‌گونه به فرانسوى Plantain maritime گفته مىشود . و از نظر شكل كم‌وبيش شبيه ساير گونه‌هاست . اين گياه بيشتر در سواحل شنزار مىرويد . در ايران در غرب تهران در مردآباد كرج ، در آذربايجان غربى در ساحل درياچه در نقاط شور ساحلى ، در افشار در كنار آبهاى معدنى احمدآباد ، در مركز در كوه قهرود و در مناطق مرزى حريرود در شرق ديده مىشود . تركيبات شيميايى در گياه بارهنگ و اكثر ساير گونه‌هاى مشابه بارهنگ گلىكوزيد اوكوبين « 1 » يافت مىشود [ كوبوتا ] . و بعلاوه داراى مادهء پلانتاژين « 2 » مىباشند [ چونگ كوئوتو نونگ يائوچى ] . در تخم يا دانه‌هاى آنها مقدار زيادى مواد گلوتينى و بعلاوه پلانته نوليك اسيد « 3 » ، سوكسى نيك اسيد « 4 » ، آدنين « 5 » [ كاريونه و كيمورا ] ، كولين ، اوكوبين وجود دارد [ اوگاتا نيشى اوجى ] . در گزارش تحقيقات ديگرى آمده است كه در گياه وجود گلى كوزيد اوكوبين

--> ( 1 ) . Aucubin ( 2 ) . Plantagin ( 3 ) . Plantenolic acid ( 4 ) . Succinic acid ( 5 ) . Adenine