حسين مير حيدر

320

معارف گياهى ( فارسى )

اثر زوفا در تسكين سرفه در اسانس روغنى زوفا چند مادهء آرام‌بخش شبيه كافور و يك مادهء شيميايى سينه‌اى كه بلغم را شل كرده و با سرفه خارج مىسازد ، وجود دارد و از نظر علمى ثابت شده است كه زوفا براى درمان سرفه و رفع تحريكهاى تنفسى و سرماخوردگى و انفلوانزا مفيد و مؤثر است . ولى اين نظريه كه چون در برگهاى زوفا Penicillium مىرويد براى ضد عفونى كردن مؤثر است ، چندان پايهء علمى ندارد زيرا ميكروارگانيسم پنىسيليوم تقريبا همه جا و روى همه چيز در كره ارض مىرويد و تنها اختصاص به برگهاى زوفا ندارد . مقدار و نحوهء مصرف براى تهيه كمپرس زوفا در حدود 30 گرم گياه خشك زوفا را در 500 گرم آب جوش 15 دقيقه خيس كنيد و بگذاريد خنك شود و پارچه تميزى را با آن دم‌كرده آغشته كرده روى زخمهاى سرد و تب‌خالها بيندازيد . براى تهيه دم‌كرده ، دو قاشق مربّاخورى گياه خشك را در يك پيمانه ( 220 گرم ) آب جوش ريخته ده دقيقه خيس كنيد و تا 3 پيمانه در روز ميل شود براى تسكين سرفه بسيار مفيد است . بوى زوفا شبيه بوى كافور و طعم آن تلخ است بنابراين مىتوان كمى عسل يا شكر و يا ليموترش با آن مخلوط كرد . اگر تنطور آن مصرف مىشود يك قاشق مربّاخورى 3 بار در روز مىتوان خورد . نكات احتياطآميز از نظر مصرف زوفا زوفا تا حال در هيچ پژوهشى آثار تحريكى براى رحم نشان نداده است ولى چون به‌طور سنتى براى سقط جنين مصرف مىشود بهتر است زنان باردار مصرف نكنند . در مورد زوفا هيچ گزارشى دربارهء وجود عوارض جانبى از مصرف آن براى انسان در دست نيست فقط بايد توجه شود گياهى كه به عنوان زوفا تهيه مىشود قطعا زوفا باشد زيرا در زبان انگليسى به چند گياه ديگر نيز Hyssop گفته مىشود ، مثلا گياه حشيشه الفقرا به نام علمى Gratiola officinalis را هم نوعى Hyssop نامند ( Hedge hyssop ) . و گونه‌هاى متعددى از جنس Agastache را هم Hyssop مىنامند . و گونه‌هاى متعدد ديگرى از جنس Bacopa را هم Hyssop يا