حسين مير حيدر
313
معارف گياهى ( فارسى )
كرده نرم بكوبند و 120 گرم شير تازه كمكم به آن بيفزايند و 5 گرم عرق غارگيلاسى اضافه كرده يك دفعه بياشامند مسهل گوارايى است كه در جوانان استعمال مىشود . توجه : چون صمغ رزينى سقمونياى مرغوب كم و گران است اغلب در بازار به جاى آن و يا مخلوط با آن شيرابهء سفت شدهء گياه ديگرى به نام Cynanchum acutum را مىفروشند كه اثر مسهلى شديد دارد و ايجاد تهوع و تشنج شديد و خطرناك مىكند كه شرح آن در اينجا داده مىشود . اين گياه كه در ايران با نام « سقمونياى مونت پليه » مىشناسند به فرانسوى Cynanque و Scammonee de Montpellier و به انگليسى Montpellier Scammony plant نامند . گياهى است از خانوادهء Asclepiadaceae و نام علمى آن Cynancum acutum L . و مترادفهاى آن C . monspeliacum L و C . sibiricum Willd . مىباشد . مشخصات گياهى است چندساله ، علفى و پيچنده . برگهاى آن نرم ، قلبى شكل به رنگ سبز مات . ساقهء گياه به ساقهء گياهان مجاور به سادگى مىپيچد و بالا مىرود . گلهاى آن سفيد است . اگر برگهاى آن فشرده شود شيرابهء سفيدرنگى از آن خارج مىشود كه همان مادهء مؤثر گياه است . اين گياه در مناطق اروپا در سواحل مديترانه ، سواحل اقيانوس اطلس ، مناطق شمالى و غربى آسيا و شمال افريقا انتشار دارد . در ايران در اطراف تهران ، كرج ، ارنگه و در غرب ايران در جاهاى مرطوب بروجرد و در دامنههاى كوههاى تفرش در ساوه ، در آذربايجان در كاليبر و در باغهاى تبريز . در اصفهان و در اراك در كوه كهرود . در شمال ايران در علىآباد آبگرم و در جنوب در شهبازان ديده مىشود . از نظر تركيبات شيميايى در گياه مادهاى به نام سينانكول « 1 » يافت مىشود كه شامل مواد سينانكوسرين « 2 » و سينانكين « 3 » است . [ چيو ] .
--> ( 1 ) . Cynanchol ( 2 ) . Cynanchocerin ( 3 ) . Cynanchin