حسين مير حيدر
279
معارف گياهى ( فارسى )
خواص - كاربرد گياه داراى طعم تلخ و بويى شبيه سداب است و به همين دليل يكى از گياهشناسان آن را Cleome ruta نامگذارى كرده است . از گياه براى معالجهء روماتيسم و بيمارىهاى پوستى نظير جرب و شست و شوى دم كردهء آن در مصارف خارجى براى رفع التهاب پوست و از برگهاى آن بخصوص در رفع لك و پيس ( لوكودرما ) استفاده مىشود . [ G . I . M . P ] . گونههاى ديگرى از اين گياه در هند و ساير مناطق جنوب شرقى و شرقى آسيا مىرويند و در اين مناطق به عنوان داروى معروفى مورد توجه مىباشند كه چون خواص آنها از نظر دارويى مهم و در مورد تركيبات شيميايى نيز مورد مطالعه قرار گرفتهاند به شرح چندگونه از آنها مىپردازيم . 1 . Cleome gynandra L . و مترادفهاى آن Gynandropsis gynandra ( L . ) . در اسناد گياهشناسان هند اين گياه هندى را با نام Gynandropsis pentaphylla DC . اصلى Gynandropsis gynandra ( L . ) Briq . و مترادفهاى G . pentaphylla DC . و Cleome pentaphylla L . نام مىبرند . گياهى است كه بهطور گسترده در سرتاسر مناطق گرمسير هند فراوان به صورت علف هرز مىرويد . در هند با نام محلى « كاراليا » و « هورهوريا » شناخته مىشود . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در تخمهاى اين گياه مادهء كلئومين « 1 » ، يك لاكتون « 2 » اشباع نشده ، مقدارى تانن ، قندهاى احياكننده و اسانس روغنى فرّار يافت مىشود . در برگهاى گياه نيز اسانسى وجود دارد [ ولث اف اينديا ] . خواص - كاربرد گياهگونه Cleome gynandra در چين كاشته مىشود و از تخمها و دانههاى آن به عنوان بادشكن استفاده مىشود [ روا ] . در عين حال اگر زياد خورده شود يعنى اسراف
--> ( 1 ) . Cleomin ( 2 ) . Unsaturated Lactone