حسين مير حيدر
215
معارف گياهى ( فارسى )
سياه توسه در شمال ايران در لاهيجان « سياه توسه » و « سياه توسكا » ناميده مىشود . در كتب طب سنتى با نام « عوسج اسود » نامبرده مىشود . به فرانسوى آن را نوعى Nerprun مىدانند و با اسامى Bourdaine ، Bourgene ، Aune noir و Frangule و به انگليسى Frangula و Black alder tree و Black dogwood و Alder buckthorn ناميده مىشود . گياهى است از خانوادهء Rhamnaceae نام علمى آن Rhamnus frangula L . و مترادفهاى آن Frangula vulgaris Reich . و Frangula alnus Mill . مىباشد . مشخصات سياه توسه درختچهاى است به ارتفاع 4 - 2 متر و بدون خار . برگهاى آن با دمبرگ ، بيضى با قاعدهء كموبيش گرد ، نوكتيز ، موجى و بىكرك به طول 5 - 3 سانتىمتر با 11 - 5 جفت رگبرگ . جوانههاى زمستانى آن معمولا بدون فلس است . ميوهء آن كروى در ابعاد فندق ابتدا سرخ و سپس آبى تيره و در آخر پس از رسيدن به رنگ سياه درمىآيد . در هر شاخهء درخت ممكن است در عين حال ميوه در هر درجهاى از رسيدگى و گل هر دو ديده شود . اين درختچه در اروپا ، آسيا ، سيبرى و افريقاى شمالى انتشار دارد و بخصوص در جنگلهاى مرطوب جلگهاى شمال ايران ديده مىشود و در جنگلهاى لاهيجان و نور و