حسين مير حيدر
147
معارف گياهى ( فارسى )
اسانس روغنى فرّار و دو اسيد متبلور وجود دارد . اسانس آن داراى آلفا - پينن « 1 » ، كامفن « 2 » ، دى - ال ليمونن « 3 » و آلفا - ترپىنئول « 4 » ، آرمادندرن « 5 » و كاپريليك اسيد « 6 » مىباشد [ G . I . M . P ] . در گزارش بررسى ديگرى آمده است كه در اسانس گالهاى اين درخت در حدود 94 درصد آلفا - دى - پينن « 7 » وجود دارد و به علاوه در گال دو ترىترپن اسيد « 8 » ، پيستاسيه نونيك اسيد A « 9 » و پيستاسيه نونيك اسيد B « 10 » يافت مىشود [ S . G . I . M . P ] . خواص - كاربرد الف ) سقز قندرون : قندرون طبق نظر حكماى طب سنتى نسبتا گرم و خشك است . براى تقويت هاضمه و ازدياد ترشح ادرار مفيد است . از نظر خواص شبيه مصطكى و در برخى موارد حتى مفيدتر است . جويدن آن براى تقويت معده و تنقيه حلق از اخلاط لزجه نافع است . اگر با زرده تخممرغ كمى برشته كنند و با سندروس « 11 » مخلوط كنند ، در استعمال خارجى براى التيام اعضاى شكسته شدهء پس از جا انداختن عضو مفيد است و در رويانيدن گوشت زخمها نيز كمك مىكند و خواص آن مشابه كولوفان است . براى اشخاص گرممزاج مضرّ است . مقدار خوراك آن تا 4 گرم است . توضيح : سندروس به انگليسى Sandarac و به فرانسوى Sandaraque گفته مىشود . رزينى است به رنگ زرد مايل به سفيد ، كموبيش شفاف شيشهاى كمى معطّر و درعينحال شكننده كه از پوست درختى به نام Sandarac tree ترشح مىشود . ساندارك درختى است از خانوادهء كاج به نام علمى Callitris quadrivalvis Vent .
--> ( 1 ) . - Pinene ( 2 ) . Camphene ( 3 ) . d l - Limonene ( 4 ) . - Terpeneol ( 5 ) . Aromadendren ( 6 ) . Capryli acid ( 7 ) . - d - Pinene ( 8 ) . Triterpen acid ( 9 ) . Pistacienonic acid A ( 10 ) . Pistacienonic acid B ( 11 ) . Sandaraque