حسين مير حيدر

97

معارف گياهى ( فارسى )

Lour مىباشد . اين‌گونه در عربستان و افريقاى جنوبى مىرويد و صبر زرد حاصل از آن را در بازار تجارت بين‌المللى Aloes du Cap يا صبر زرد محصول دماغه اميد نيك مىنامند . 4 . Aloe littoralis Baker . . اين‌گونه در ايران در بلوچستان در هنديان و لاس‌بلاس مىرويد . درختچه‌اى است به بلندى 3 - 8 / 1 متر تنهء آن صاف . برگها پرپشت و گروهى و شمشيرى ، نوك‌تيز ، صاف و بدون لكه به عرض 6 - 5 سانتىمتر و به طول 15 - 12 سانتىمتر و دندانه‌دار است . در محل ميوهء آن را پخته و مىخورند و له شدهء ژلاتينى برگهاى درختچه را گرم كرده و به صورت مرهم و كمپرس روى موضع بواسير و شقاق بواسير مىگذارند . مشخصات كلى گونه‌ها آلوئه‌ها اغلب به‌طور كلى بدون ساقه و يا داراى ساقهء كوتاه و برگهاى آنها ضخيم گوشتى و گروهى به رنگ سبز مايل به قرمز ، دراز و نوك‌تيز كه در كنارهء برگها در بعضى گونه‌ها خارهاى نوك‌تيز ديده مىشود و بدون دمبرگ مىباشند . گلهاى آنها در روى يك محور به شكل سنبله ظاهر مىشود . طول برگها در برخى گونه‌ها تا 2 متر هم مىرسد . در برگهاى صبر عصارهء فراوانى وجود دارد كه شفاف ، چسبنده ، سبزرنگ و خيلى تلخ و منبع مادهء شيميايى صبر است كه از آن استخراج مىشود . اين عصاره به محض اينكه در مجاورت هوا قرار گيرد سفت شده و مادهء صمغى قهوه‌اى رنگى را تشكيل مىدهد . در بازار تجارت بين‌المللى مرغوبترين نوع صبر آن است كه از گونه‌هاى جزاير سوكوترا به دست مىآيد . بسيار تلخ به رنگ زعفرانى يا سرخ تيره ، صاف ، برّاق و ترد مىباشد . در حين شكستن ريزريز مىشود و بوى آن شبيه مرّ مكّى است . مقطع آن مانند بلور و گرد آن زرد طلايى است و در الكل كاملا حل مىشود . نوع دوم كه آن هم از معروف‌ترين نوع دارويى صبر زرد است ، صبر زرد كاپ Aloes du cap مىباشد كه به صورت قطعات بزرگ به رنگ قهوه‌اى تيره با تلؤلؤ مايل به سبز است . اگر شكسته شود مقطع آن شيشه‌اى و شفاف است . گرد آن زرد مايل به سبز طعم آن بسيار تلخ و تهوع‌آور و بوى آن شبيه بوى ترشيده است . انواع ديگرى صبر نيز در بازار عرضه مىشود از آن جمله صبر اوگاندا و صبر