حسين مير حيدر

78

معارف گياهى ( فارسى )

خواص آن خيلى شبيه فلفل آبى است و در بند آوردن خونروىها مؤثر است ضمنا براى نقرس و روماتيسم نيز تجويز مىشود . در خاور دور از برگها و ساقه‌هاى جوان آن به عنوان ضد كرم و انگل شكم استفاده مىشود . در هند و چين از ريشهء اين گياه نيز به عنوان نرم‌كنندهء سينه استفاده مىكنند . در هندوستان براى خرد كردن سنگ داخل اعضاى بدن كاربرد دارد . در اروپا به عنوان قابض و براى التيام زخم و خرد كردن سنگ تجويز مىشود . اين گياه در اروپا و در هندوستان و در كشمير و در ايران در اغلب مناطق از جمله در اطراف تهران ، در كرج ، رى و در مناطق شمال ايران در گيلان ، لاهيجان ، رودبار و در آذربايجان و در اراك و ملاير و شوش و بلوچستان به طور خودرو مىرويد . 2 . گونهء Polygonum amphibium L . . به فرانسوى Renouee amphibie و به انگليسى Knot weed گفته مىشود . گياهى است پايا و چندساله ، در آبهاى راكد و محلهاى خيلى مرطوب مىرويد . بلندى ساقهء آن مانند فلفل آبى است . گلهاى آن كوچك و قرمز و كمى معطّر و برگهاى آن تقريبا شبيه برگهاى فلفل آبى . از دانه‌ها و ميوهء اين گياه در هند و چين به عنوان قىآور و ضد كرم استفاده مىشود [ پروت و هرير ] . ريشهء اين گياه نيز به عنوان التيام‌دهندهء زخم و قابض و مدّر و دافع سنگ كليه تجويز مىشود . اين گياه در اروپا بخصوص در فرانسه و در ايران در لرستان و ازنا و جنوب غربى اراك در ارتفاعات 1800 مترى به‌طور خودرو مىرويد . 3 . گونه Pohygonum lapathifolium L . و مترادفهاى آن P . nodosum Pers . و P . obtusatum Steud . مىباشد . به فرانسوى Renouee feuilles de patience و به انگليسى Willow weed گفته مىشود . از نظر بلندى گياه و رنگ گل و محل رويش در ايران نظير گونه‌هاى قبلى است ولى از نظر ابعاد برگها متفاوت است و برگهاى آن بيضى كمى دراز و پوشيده از مو كه از دو طرف باريك مىشود . خواص آن مشابه گونه‌هاى قبلى است . اين گياه در مناطق مختلف اروپا و در فرانسه مىرويد . در ايران نيز در اغلب مناطق در نواحى غرب ايران در اراك ، كوه چهار خاتون ، و در آذربايجان در قره‌داغ و حسن بيگلو انتشار دارد . صاحب فلورا ايرانيكا معتقد است كه گونهء فرعى از اين‌گونه در ايران مىباشد . 4 . گونه Polygonum minus Huds . گياهى است يك ساله با ساقه‌هاى خوابيده و نازك و پرانشعاب كه پوست آنها پوشيده از كرك است . برگها نيزه‌اى ، خطى . گلهاى آن