حسين مير حيدر
67
معارف گياهى ( فارسى )
بقولات پرهيز شود و همچنين از فعاليتهاى زياد بدنى و جنسى و قرار گرفتن در معرض هواى سرد بايد اجتناب شود . براى تهيهء دمكردهء چوب چينى ابتدا چوب را رنده و خرد كرده 50 - 20 گرم آن را در 1000 گرم آب جوش مدت سه ساعت دم كرده ، مىگذارند سرد شود و با انحراف ظرف قسمت صاف روى آن را برداشته مصرف مىكنند ، از اين دمكرده در چين به عنوان ضد مالاريا ، در موارد سرماخوردگى ، ترشح مفرط عادت ماهيانه ، دفع سنگ و در موارد دوران نقاهت خورده مىشود . در هندوستان از چوب چينى كه ريشه يا ساقه زيرزمينى گونه S . china مىباشد در موارد روماتيسمهاى مزمن و براى معالجهء سيفيليس و بيمارىهاى جلدى مىخورند . آن را سازنده و معرّق و براى افزايش نيروى جنسى مفيد مىدانند . و از عصارهء ريشهء تازهء چوب چينى هندى گونه S . lanceaefolia براى معالجهء روماتيسم استفاده مىكنند و تفاله آن را پس از گرفتن عصاره به صورت ضماد روى عضوى كه درد مىكند ، مىاندازند . ريشهء گونه S . prolifera را گرفته آسيا كرده و كاملا خرد مىنمايند و با ملاس يا شير بريدهشده گاو و آب مخلوط كرده و براى معالجهء مدفوع آلوده به خون در موارد اسهال خونى مىخورند و همچنين در مواردى كه ادرار تيره و قرمزرنگ مىشود ، بسيار مفيد است . چوب چينى به اشكال دارويى مختلف ، دمكرده ، خيسانده ، معجون و حلوا و حريره و پالوده مصرف مىشود و در كتب طب سنتى توصيههايى شده است كه بايد در جريان مصرف آن ، مورد توجه و عمل قرار گيرد كه در اينجا بهطور مختصر قسمتى از آن توصيهها در زير شرح داده مىشود : شرايط استفاده از چوب چينى بسيار است از آن جمله مهمترين توصيه اين است كه 1 . كسى كه مىخواهد از داروى چوب چينى استفاده كند اگر گرممزاج است بايد سنّش از 40 سال بيشتر باشد و اگر سردمزاج است از سى سال بيشتر باشد ، به عبارت ديگر اين دارو اصولا براى جوانان توصيه نمىشود . 2 . اينكه تا علاج بيمارى منحصر به استفاده از اين دارو نباشد نبايد از چوب چينى استفاده كرد ، زيرا در عين حال كه چوب چينى بسيار مفيد است مضّارى نيز دارا مىباشد و اندك ناپرهيزى در رژيم غذايى و مقدار مصرف ممكن است عوارض ناراحتكنندهاى ايجاد نمايد . 3 . اينكه موقع مصرف بايد در فصلى باشد كه هوا معتدل و يا سرد باشد ، بهترين فصل براى