حسين مير حيدر

43

معارف گياهى ( فارسى )

بنگ‌دانه به فارسى به گياه و بذر آن بنگ‌دانه گفته مىشود . در كتب طب سنتى و در لغت‌نامه‌ها با نامهاى « بنج » ، « سيكران » و « سيكران » و تخم آن « بزر البنج » و « ماش عطّار » آمده است . در كشمير آن را « بزربنگ » و در زبان هندو « اجوايان خراسانى » و « خراسانى اجوان » گفته مىشود . به فرانسوى Jusquiame noire و Potelee و aux Mort poules و Herbe aux chevaux و به انگليسى Henbane و Stinking nightshade و Black henbane گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء Solanaceae و نام علمى آن Hyoscyamus niger مىباشد . مشخصات بنگ‌دانه يا ژوسكيام گياهى است يك ساله و دوساله و معمولا گونهء با خواص دارويى آن دوساله است . ساقهء آن استوانه‌اى و افراشته است كه بلندى آن 100 - 80 سانتىمتر است . برگهاى آن متناوب ، پهن ، به رنگ سبز مايل به سفيد ، اطراف برگ داراى دندانهء درشت و نوك‌تيز است به‌طورى كه برگ را به چند لوب تقسيم مىكند ، طول برگ در حدود 20 سانتىمتر و نوك‌تيز است . برگهاى بالاى ساقه اغلب بدون دمبرگ به ساقه چسبيده . برگها با تماس به دست مىچسبد . تمام گياه از يك كرك نرم پوشيده شده كه از آن رايحهء نامطبوع زهر استشمام مىشود . گلهاى آن زرد با رگه‌هاى ارغوانى است و در بهار ظاهر مىشود . ميوهء آن پوشينه به شكل يك ديزى كوچك