حسين مير حيدر

37

معارف گياهى ( فارسى )

تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه آلكالوئيدهاى هيوسين « 1 » ، هيوسيامين « 2 » ، آتروپين « 3 » و اسكوپولامين « 4 » وجود دارد . در برگهاى گياه در حدود 426 / 0 درصد جمعا از انواع آلكالوئيدها وجود دارد . در دانه‌هاى گياه در حدود 4262 / 0 درصد انواع آلكالوئيدها موجود است كه قسمت عمدهء آن هيوسيامين است . در ريشهء آن در حدود 356 / 0 درصد هيوسيامين وجود دارد . مقدار آلكالوئيدهاى گياه اگر همه بر حسب هيوسيامين حساب شود در گياه خشك ، در ريشه در حدود 35 / 0 درصد ، در دانه‌ها 33 / 0 درصد و در برگهاى گياه 23 / 0 درصد است . در دانه‌هاى گياه به علاوه در حدود 12 درصد روغن ثابت و آلانتوان « 5 » وجود دارد . در برگهاى آن ويتامين C يافت مىشود [ G . I . M . P ] . در گياه تاتورهء درختى رومانى 45 درصد كل آلكالوئيدها را مادهء اسكوپولامين تشكيل مىدهد . بيشترين نسبت آلكالوئيدها در گلهاى آن است . خواص - كاربرد تمام قسمتهاى گياه سمّى است و اين گياه معروفى است كه سابقا در مناطق خاور دور جنايتكاران با آن آدم مىكشتند . در برمه دزدان از تخم اين گياه مخلوط با پودر كارى « 6 » و شيرينى ، گرد مخدّرى درست مىكردند كه فرد را نمىكشت ولى براى چند روزى تخدير مىكرد . مادهء عامل آلكالوئيد هيوسين است كه در تخم و برگ آن وجود دارد . اين آلكالوئيد موجب باز شدن و اتساع مردمك چشم مىشود و اگر مقدار زيادى خورده شود ، موجب هذيان ، اغما و سرانجام منتهى به مرگ مىشود . اگر برگهاى آن را خشك كرده و كوبيده و مانند توتون و تنباكو دود كنند ، براى تسكين بيمارى آسم بسيار مؤثر است و به‌هرحال اگر مصرف دارو چه از طريق داخلى به

--> ( 1 ) . Hyoscine ( 2 ) . Hyoscyamine ( 3 ) . Atropine ( 4 ) . Scopolamine ( 5 ) . Allantoin ( 6 ) . Curry