حسين مير حيدر

13

معارف گياهى ( فارسى )

نواحى غرب و سايين‌قلعه ديده مىشود . ميوهء اين گياه فندقه مىباشد . تكثير آن از طريق كاشت بذر در بهار انجام مىگيرد . ريشه و برگ و سرشاخه‌هاى گلدار آن كه در طب سنتى مستعمل است معطّر و تلخ است . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه برنجاسف يك اسانس روغنى و فرّار و يك ماده به نام آدنين « 1 » مشخص شده است . از گياه در حدود 2 / 0 درصد اسانس استخراج مىشود . اسانس برنجاسف در حدود 30 درصد مادهء سينئول دارد [ G . I . M . P ] . در گزارش ديگرى آمده است كه در اسانس برنجاسف مواد پىنن « 2 » و سينئول و يا طبق نظر عده‌اى از دانشمندان تويون و ترپن « 3 » يافت مىشود . به علاوه در گياه يك مادهء عامل تلخ ، آرتميزين « 4 » ، تانن ، مواد رزينى و مادهء آدنين يافت مىشود . خواص - كاربرد در چين از شيرهء شاخه‌هاى تازهء سبز گياه و يا از جوشاندهء آن در استعمال خارجى براى معالجهء التهاب مهبل « 5 » مصرف مىشود . به علاوه ضمادى كه از برگهاى له‌شدهء آن به دست مىآيد براى رفع سردرد [ كروست و پتلو ، پتلو و فاكس ] . و تسكين درد [ فوكود ] . به كار مىرود و از جوشاندهء آن براى شستن و پاك كردن زخم [ هاسكارل ] . و ضماد آن را در موقع وضع حمل به پشت زائو مىاندازند [ والنزوئلا ] . اگر گياه را با نمك كوبيده و گرم كنند مايع حاصله براى ماليدن روى استخوان دررفته و شكسته و ورم به كار مىرود [ بارلت ] . برگهاى آن را خشك كرده مانند توتون دود مىكنند ، براى تسكين آسم خيلى نافع است [ كاريونه و كيمورا ] . مصرف داخلى برگها و قسمتهاى هوايى گياه نيز خيلى مرسوم است و براى بند آوردن انواع خونريزى ، تنظيم عادت ماهيانه و معالجهء اختلالات عادت ماهيانه به كار مىرود ، در عين حال قاعده‌آور است [ تاناكا - اوداشيما ] . تونيك و بادشكن و مقوى معده

--> ( 1 ) . Adenine ( 2 ) . Pinene ( 3 ) . Terpene ( 4 ) . Artemisine ( 5 ) . Vaginitis