حسين مير حيدر

63

معارف گياهى ( فارسى )

Passiflore sauvage و به انگليسى گياه و ميوهء آن May pop و به‌طور عموم گياه Passion flower گفته مىشود . نام علمى آن Passiflora incarnata L . مىباشد . 5 . گل ساعتى P . edulis Sims كه بومى برزيل است و به ايران وارد شده ، در شمال ايران كاشته مىشود مشخصات گل ساعتى گياهى است چند ساله كه به صورت درختچه مىرويد ، البته برخى از گونه‌هاى آن علفى و چند ساله مىباشد . ساقهء آن داراى پيچكهايى است كه به گياهان مجاور متصل و متكى مىشود به اين صورت از گياهان بالارونده است . برگ آن متناوب سبز است . اين برگها بريدگىهاى عميقى دارند كه آنها را به صورت برگهاى مركب با چند برگچه در مىآورد . گلهاى آن منفرد است و در گونه‌هاى مختلف با رنگهاى آبى ، قرمز ارغوانى و سفيد مىرويد ، كه داخل آن تاجى از الياف باريك ارغوانى رنگ در چند رديف قرار دارد و شكل مخصوص گل ساعتى را مىسازد . ميوهء آن تخم مرغى گوشتى ، در ابعاد يك گردو يا سيب كوچك به رنگ نارنجى روشن ، گوشت آن زرد رنگ و خوراكى است . در داخل ميوه تعدادى دانه‌هاى سياه قرار دارد . اين گياه امريكايى است و در مناطق حارّه امريكاى شمالى و امريكاى جنوبى و برزيل و جزاير آنتيل وجود دارد كه اغلب كاشته مىشود . در ايران انواعى از آن وارد شده و به عنوان گل زينتى كاشته مىشود . تكثير آن با كاشت بذر آن در بهار و يا از طريق كشت قلمهء آن صورت مىگيرد . به آفتاب زياد و آب زياد براى رشد احتياج دارد . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه يك آلكالوييد و اسيد سيانيدريك « 1 » يافت مىشود [ آرتور ] . در عصارهء ميوهء گونه P . edulis اسيدهاى آزاد آلى يافت مىشود كه 90 درصد آنها را سيتريك اسيد « 2 » تشكيل مىدهد و به علاوه داراى

--> ( 1 ) . Hydro cyanic acid ( 2 ) . Citric acid