حسين مير حيدر

44

معارف گياهى ( فارسى )

وسط تنهء درخت داراى رزين روغنى فراوان شده و سنگين است و رنگ آن تيره مايل به سياه و در حقيقت بهترين قسمت آن است . وزن مخصوص اين قسمت از تنه ، از آب بيشتر است و اگر در آب بيندازند غرق مىشود . اصطلاحا اين نوع عود را « عود غرقى » نامند و قسمت ديگر از چوب كه هنوز كمى خام است ، « نيم غرقى » گويند . عود در بازار دارويى ايران نامهاى متعددى دارد از جمله « عود هندى » و « عود سمندرى » يا « عود سومودرى » و « عود قمارى » و « عود صندلى » . عود هندى سياه رنگ و پر رزين است و عود سومودرى داراى رزين بيشترى است . عود قمارى كم‌رنگ است و عود صندلى بسيار خوش‌بو است . عود قمارى از درختانى تهيه مىشود كه در ناحيه قمار يا قمار مىرويند . قمار ناحيه‌اى در هند . در مقدمه الابنيه آمده است كه به احتمال زياد قمار همان دماغهء كومورن در جنوب شبه قارهء هند است . در كتاب لغت آنندراج به نقل از برهان و سراج آمده است كه قمار نام شهرى است در منتهاى هندوستان قريب درياى شور به طرف جنوب كه عود خوب در آنجا پيدا مىشود . سومودر يا سمندور نيز نام منطقه‌اى است كه عود در آنجا مىرويد و عود آن را عود سومودرى يا عود سمندورى گويند . در ادويهء هندى معمولا از عود قمارى استفاده مىشود ، خوش‌بو و تلخ و قابض است . معمولا براى گرفتن اسانس معطّر عود چوب عود را گرفته خيسانده نيم كوب كرده و از طريق تقطير عرق و اسانس و مادهء معطّر روغنى از آن مىگيرند . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در چوب عود اسانس روغنى فرّارى وجود دارد [ G . I . M . P ] . در گزارش ديگرى آمده است كه در چوب عود بنزيلاستون « 1 » ، پى - متوكسى بنزيل استون « 2 » و ترپن الكل « 3 » يافت مىشود [ چونگ يائوچى ] .

--> ( 1 ) . Benzylacetone ( 2 ) . P - Meth oxybenzylacetone ( 3 ) . Terpene alcohol