حسين مير حيدر

76

معارف گياهى ( فارسى )

ژين‌سنگ ريشهء گياهى است چينى بسيار معروف كه بهتر است آن را گياه جوانى يا نوشدارو بناميم . در كتب طب سنتى و به عربى ريشهء گياه را « جنسه » و « جنسا » نامند . به فرانسوى Ginseng و به انگليسى Ginseng و Asiatic ginseng و Chinese ginseng گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء عشقه Araliaceae ، نام علمى آن Panax ginseng C . A . Mey . و مترادفهاى آن Panax schin - seng Nees و Aralia ginseng Baill . و Aralia quinquefolia Decne . Planch . از طرف گياه‌شناسان مختلف نامگذارى شده است . مشخصات گياهى است چندساله برگهاى آن مركب داراى 7 - 5 برگچه كه به‌طور گروهى با دمبرگهاى خود از يك نقطه خارج و تشكيل يك برگ مركب را مىدهند . هر برگچه بيضى با كنارهء دندانه‌دار منظم ، نوك‌تيز و با رگبرگهاى مشخص . ريشهء گياه كه قسمت مستعمل آن است دراز ، ضخيم يك شاخه يا منشعب و دو شاخه ، طول آن 1 متر و بيشتر و قطر آن در ناحيهء يقهء گياه تا 10 سانتىمتر مىرسد . پوست خارجى ريشهء گياه به رنگ زرد ، طعم آن كمى شيرين شبيه طعم مغز ريشهء شيرين‌بيان است . اين گياه در كوهستانهاى چين و منچورى مىرويد و از داروهاى شفابخش معروف چينى است كه هنوز هم در تمام داروخانه‌هاى چين و اغلب داروفروشىهاى اروپا و امريكا موجود و عرضه مىشود .