حسين مير حيدر
57
معارف گياهى ( فارسى )
درخت كاج نوئل در ايران با نامهاى « كاج نوئل » و « درخت نوئل » شناخته مىشود . در كتب طب سنتى با نام « صنوبر » ، « تنوب » و « صنوبر صغير » آمده است و دانهء آن را « حب الصنوبر » گويند . درخت نوئل به فرانسوى Epicea و Sapin pectine و به انگليسى Spruce و Norway spruce گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء Pinaceae قبيلهء Abietinae ، نام علمى آن Picea abies ( L . ) Karst . و مترادفهاى آن Pinus abies L . و Abies pectinata Gilib . ( non DC . ) و Abies excelsa Poir . و Abies picea ( Mill . ) ( non DC . ) و Picea excelsa Link . از طرف گياهشناسان مختلف نامگذارى شده است . مشخصات كاج نوئل درختى است بسيار زيبا بلند مخروطى شكل ، برگهاى آن سوزنى كوتاه كه در سطح زيرين برگ دو خط موازى سفيد ديده مىشود . گلهاى آن يك پايه به صورت شاتونهاى نر و شاتونهاى ماده روى شاخههاى يك ساله ظاهر مىشود . ميوهء آن به صورت مخروطهاى قائم كه نوك آن به طرف بالا و فلسهاى آن بتدريج كه ميوه مىرسد به صورت منفصل و جدا از هم درمىآيد و پس از رسيدن ، دانهء آن مىافتد . دانه بدون مغز ، رزينى و صمغدار است . شاخههاى درخت نوئل بهطور روبهروى هم در اطراف تنهء اصلى واقع شدهاند و جوانهها و سرشاخههاى جوان اين درخت مورد