حسين مير حيدر
184
معارف گياهى ( فارسى )
به سبز ، ميوههاى آن ريز و سياهرنگ است . 2 . گونهء Hedera helix L . به فارسق « عشقه » و « داردوست » گويند . به فرانسوى Lierre grimpant و به انگليسى European ivy و Common english ivy نامند . اين عشقه بومى آسيا و اروپا و شمال ايران است . برگهاى آن كوچك و از درختان بالا مىرود . گونهء فوق دو واريته دارد : يكى درختى است كه نام علمى آن Hedera helix var arborescens Hort . مىباشد . اين واريته درخت كوچكى است كه از درختان ديگر بالا نمىرود و در باغهاى تهران كاشته مىشود . ديگرى واريتهء ابلق است كه نام علمى آن Hedera helix var souvenir de Marengo مىباشد . اين واريتهء عشقه ابلق زينتى و زيباست و برگهاى آن ابلق كرمرنگ و درشت است و در باغها براى تزيين كاشته مىشود . ابلق بودن اين واريته در اثر باكترى و يا ويروس است . 3 . عشقهء گونهء Hedera pastuchowii . اينگونه بومى ايران و قفقاز و آسياى صغير است و در جنگلهاى مرطوب شمال ايران از آستارا تا گرگان انتشار دارد . دمبرگها كوتاه و پهنهء برگ قلبىشكل ، نوكتيز و كمى دندانهدار است . طول برگ 20 - 10 سانتىمتر است . تكثير عشقهها از طريق خوابانيدن شاخههاى گياه و يا از طريق قلمه است كه در مورد گونههاى مختلف انتخاب مىشود . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گونهء H . helix در هر كيلوگرم برگ گياه در حدود 225 / 0 ميلىگرم اكسيدارسنيك وجود دارد . در برگهاى آن در حدود 10 درصد ساپونين و آلفا - هدرين « 1 » وجود دارد . از عصارهء ميوههاى ريز سياه آن گلوكوزيد هليكسين « 2 » گرفته مىشود [ G . I . M . P ] . بررسى ديگرى نشان مىدهد كه در برگهاى عشقه ، هدرين و چند ساپونوزيد « 3 » يافت مىشود و در گياه انواع ويتامينها از جمله آلفا - كاروتن « 4 » ، آلفا - توكوفرول « 5 »
--> ( 1 ) . a - Hedrin ( 2 ) . Helixin ( 3 ) . Saponoside ( 4 ) . a - Carotin ( 5 ) . a - Tocopherol